Ferîd Xan
(di ser Diyarbekirê re ji Ehmedê Huseynî re nameyek)

1.
(... )
Çirayên şikestî yên kuçe û kolanan
Perdeyên Qalind
û giraniya taristanê
Hevalên bêcigare
Pirtûkên qedexe
Evîna bi dizî
Şevbihurkên bêser û ber
Mûzik û helbest û keçên dudil
Û tavsorka êvarê
Ya ku bi xatirxwestinê diperitî..
Helbestvano!
“Beriya ku şîniyên te bibuhurin”
Beriya ku
Nav
û gav
û tav
û hevoka reşgirêdanê
di hişê te de bidirin
Ne
xem
e,
Tu ji mêj ve
Min dinasî
Tu dizanî dê çi bibe,
eger bête der ji mehrebaniya avê, masî?
(…)
Ehmedê Huseynî


2.
Ez te di hemû kolanan de lezmeşiyayî dibînim. Mîna tîrek ji kevanek êşiyayî pekiyabe, wisa lezgîn, wisa li paş xwe nemêz bi kû ve diçî?
Êvar li Stockholm e*, Bazyar li London e*, zaroktiya te li Amûdê ye, tu wisa ji wan dûr, ji zarokên Amedê dûr, ji mindalên Silêmanî dûr, li kolanên bajarê Wuppertal kûr û kûr li çi digerî?
Peyvên te winda bûne… hespên te filitî ne… solên te ji lingên te reviya ne…
50 sal in tûrê te yê ku di rêya helbesteke birîndar de qulbûyî, li van kolanan girîna nijadeke ji dilqê xwe derketî direşîne. Serxweşên Roavayî bi tewişînên sersar li dû te pê li girînên nijada te dikin û derbasî nefreta te dibin. Cîhana zewzek, cinên derwariyê û Kurdên bi şûr hatine kerîkirin mîna qamçiyek li newqa te dikevin û tu bi êşa vê qamçiyê sermest û dîn xwe li kolanan dixînî.
Zû dimeşî.
Hemû hevalên te li welatên ji te dûr wekî kewan hatine kemînkirin, têkiliyên we û ava bîranînên we ji ser hev hatine birîn. Tu bi wê axa xwe ya ku av li ser hatiye birîn û bi wan bîraninên ku di hembêza te de hatine ziwakirin, xwe li baranê, xwe li barana bin çirayên kolanên derwariyê dixînî. Tu masiyên xwe yên ku ji mehrebaniya ava xwe qetiyane bi baranê, bi bîrayê û bi rondikên zilamek zargiryayî av didî.
Piştre hêrs dibî tu.
Dema Charles Baudelaire li Bruksel e, ji ber ku kêm belçîkî diçin semînereke wî, heta dawiya jiyana xwe ew ji belçîkiyan nefret dike.
De ka ji min re bibêje; Eger em jî niha wekî Baudelaire xwe dîn bikin, divê em heta dawiya jiyana xwe ji çend partî û dezgehên kurd û ji çend neteweyên Ewrûpayê nefret bikin?

3.
Ez te di rûniştinên şevan de serçûyî û xwêhdayî dibînim. Tu mîna zarxweşek diaxivî, vedixwî û serê xwe bi şûşeyên meyxaneyan dişikînî.
Henekan dikî, nukteyên amûdiyan dibêjî û min, hevalê xwe Yûnis û Xelat Ehmed didî kenandin. Elmanên li derdora me bi rûyekî hesûdbar li me mêze dikin. Ji wan qey ku hîç êşa me nîn e, ji wan qey ku em mirovên herî kêfxweş ên vê cîhanê ne. Lê qey nizanin ku mirovên êşgiran kenîna herî xweşik dikin.
Ew nikarin wekî me bikenin.
Elmanan piştî Şerê Cîhanê yê duyemîn kenîna xwe winda kirine. Pêkenokan ji zimanê wan baz daye. Şermezariya bi milyonan Cihûyên ku di odeyên Gazê de hatine şewitandin li rûyê elmanan mîrateyek hiştiye; Rûsarî.
Rûsariya gelên German dijminê me helbestvanan e. Dilê me ji nîgaşê sar dike. Cemed û pûsê pêşkêşî çavên me dike. Bîst û çar saet xeribiya me û bîst û çar saet biyanîbûna me di bîra me de dihêle.
Rû ji me re divên Ehmedo Ronî... rûyên ku em lê mêze kin û nîgaşan jê bibarînin. Rû ji te re divên Ehmedo Ronî... rûyên ku tu ji wan gul biçirpînî û pêşkêşî helbesta xwe bikî.
Lê niha ez nîvek temenê te li van welatên qeşayê û li ber deriyê van rûyên qeşayî dibînim. Ez te di çemê vexwarinê de, ez te di êşa kenînê de û ez te di westandina bêrîkirinê de dibînim.
Wekî “Bajar”ê Kafavis, Amûda te jî bi dû te ket û li çendîn bajarê Ewrûpayê kolan bi kolan westiya, mal bi mal weşiya û ferd bi ferd winda bû. Amûda ku li dû te şewitî û zarokên xwe û kolanên xwe yek bi yek li Ewropa winda kir, te bê sermiyan hişt, te bêbîranîn hişt û te bênîgaş hîşt...
Gelo ji ber vê sedemê te pênûs rawestand?
Gelo ji ber ku te nikarîbû bê sedem li rûyê gelên German mêze bikî te pênûs sekinand... Û gelo ji ber ku te nikaribû bêsedem bi şev ji jinan maçek bixwazî te pênûs şikand?
Ji bo van pirsan bersîvan ji te naxwazim Ehmedo Ronî... Hinek pirs bênamûs in; bersîvên wan mîna qehpikên xwînşîrîn carê di deriyek re derdikevin!
Ez te di “Şevbihurkên bêser û ber/Mûzîk û helbest û keçên dudil/û tavsorka êvarê/ya ku bi xatirxwestinê diperitî...” de dibînim.
Tu sixêfan dikî.
De ka ji min, ji Yûnis û ji Xelatê re bibêje; Sixêfên helbestvanê kîjan neteweyê ji helbestên wî zêdetir bûne?

4.
Ez te ji bo mirovê bi peyvê ducan reştûyek dihejmêrim.
Ez te di zewaca du gotinên lihevhatî de berbûkek dihejmêrim
Ez te di kurmancî de çêlekek peyvdan dihejmêrim
Ez te di bin baranê de, di kolanên çendîn bajarên Ewrûpayê de hinekî Amûda Şewitî, hinekî Qamişloka Xwînê, hinekî Mehabada Hilweşiyayî û hinekî jî Ameda Darbestkirî dihejmêrim.
Û
Ez te masiyekî ji mehrebaniya ava xwe hatiye mişextkirin dihejmêrim,
Ehmedo Ronî…

14.Tebax 2005/ Wuppertal

*Êvar û Bazyar zarokên Ehmedê Huseynî ne.