Kurdî

klasîk

Kewistan

Dengvedan

Pexşan

Antolojî

Rexne

 Werger

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Pêjna
Baranê


Hevgirtin

Pirtûk &
Xwendin


Urkêş


Şevçira


Kurmancî


Kurdart



Êzîdxane



بعض نافذة

كردستان
 عربياً

القوس
الثالث

Dibistan
A-Z

Qehwa sibehê
 
 
عربي
 Deutsch
 English Redaktion  

 

H.R.R.K    West Kurdistan Intellectuals Union

04 August 2007 04:24

     

Pirsên bindestan-III-

 

Ehmedê Huseynî




Hindek nivîskar û rojnamevanên kurd ên li Ewropayê, di sazî, partî, rêxistin û dezgehên ewropiyan de dixebitin. Hindek ji wan zanko û xwendexaneyên bilind bi zimanên ingilîzî, swêdî, elmanî û fransî xwendine. Ango zimanê wan ê xwendinê ji kurmancî bi hêztir û dewlemendtir e. Gelo çima nikarin bi wan zimanan binivîsînin û pirsa kurd bi wan zimanan pêşkêşî ewropiyan bikin, di gel ku di cîhana nivîsandin û ragihandinê de, li Ewropayê, em pêrgî gelek kesên yewnanî, tirk, ereb û faris tên ku bi zimanên ewropiyan dinivîsînin û gelek ji wan jî navdar û naskirî ne?

Ma rexnegiriya ku îro li berdest e, hetanî aniha, xwe ji çarçeweyên pesindayîn û devavêtinê rizgar kiriye an na? Dema ku di cihana nivîsandinê de, bi giştî, rexneya ku derbasî kûrahiya nivîsandinê bibe, tune be, sedemên tunebûnê çi ne? Gelo sûcê zimanê me ye yan sûcê kesên ku danûstendinê bi zimên re dikin e? Gelo rexneya ku îro di kurmanciyê de heye, ta kîjan astê di hundirê ziman û kultûra serdestan de perwerde bûye û gelo ew serencama hînbûna zimanê dagîrkeran e? Ma pêwist e ku rexneya me ji ya xelkê cihê be, ango çêja xwe, rengê xwe, kesayetiya xwe, zimanê xwe, çarçeweyên xwe û alavên xwe yên derbirînê hebe?

Ma bi rastî xwendevanê kurmancî heye yan em xwe bi vê ”heye” dixapînin daku em bahaneyekê ji nivîsandina xwe re bibînin? Gelo ji derveyî kesên ku bi kurmancî dinivîsînin, kî bi kurmancî dixwîne? Dema ku bixwîne jî, çima bi kurmancî dixwîne, çêjê ji berhemên me werdigire yan na? Bi xwendina berhemên me dikare asoyên xwe yên têgihiştinê berfirehtir bike; têgihiştina hebûnê, gerdûnê, têgihiştina asteng û pirsgirêkên jiyana xwe û jiyana derûdora xwe?

Ta kîjan radeyê rewşenbîrê kurd li gorî hindek pîvan, merc, çemk (mefhûm) û baweriyên naskirî yên afirandin û dahênanê, di berhemên xwe de berbi hundirê xwe ve diçe, xwe nas dike, xwe zeft dike û digihêje hindek encamên ku girêdayî jikuhatina wî bin, da ew hundir bikaribe hindek asoyên din jî, yên pirshilgir, li ber wî veke. Dema ku ez asta nivîsandina xwe nizanibim, bê guman ez dê nikaribim beşdarî destnîşankirina asta wêje û çanda kurdî bi giştî bibim. Ez dê nikaribim bi şêwaz û alavine nûjen derbarê hebûn û nebûna wê çandê bipeyivim û sîmayên nasnameya xwe ya takekesî û gelemperî, di naveroka wê kultûrê de, li qelem bidim. Hetanî kîjan radeyê nivîskar û rewşenbîrê kurd dikare bi cegerdarî li xwe mikur were û pirsên tirsnak, dîmenên şêlû û xalên lawaz ên çanda xwe dest nîşan bike?

Di warên parastina nirxên civatê û rehdaçikandina wateyên berfireh û mirovane yên nasnameyê, nivîskar û rewşenbîrên kurd hetanî kîjan radeyê bi hişekî dîrokî û bi helwesteke şaristanî beşdarî ronîkirin û dewlemendkirina hizir û têgihiştina mirovê kurd dibin û hetanî kîjan astê xwe wek pasvanên ragihandina rasteqîniyê dibînin; li vir, dixwazim pirsê hinekî zelaltir bikim, ger ne ji zimanê erebî, tirkî û farisî bana, dê rewşenbîrê kurd çawan xwe û dîroka xwe û wateyên nasname û taybetmendiyên xwe yên neteweyî nas bikirana? Gelo iro rewsenbîrekî kurd heye ku ziman û zaravayên xwe, dîrok û kelepora xwe, edebiyata xwe, welat û cografya xwe ji yên tirk û ereb û farisan baştir bizanibe?

Di warê letletkirina hest û baweriyan de, di gurkirina cudahî û nakokiyan de, rewşenbîrê kurd, îro roj, hetanî kîjan radeyê kelem û astengan li pêş geşbûna hizra neteweyî datîne û hetanî kîjan pileyê dikare bibe hoker û piştgirê şerê birakujî û berdevkê hêzên siyasî. Gelo rewşenbîrekî ku xwe di ser partî û hêzan re bibîne û bikaribe ji me re teoriyeke kurdewarane di naveroka hizra neteweyî de –derveyî endametiya filan an bêvan rexistinê, derveyî êl û ola xwe, binemal û gund û bajarê xwe, beş û devoka xwe, zarav û parçeyê xwe, rêxistin û grûpa xwe- pêşkêş bike, dikare di vê qonaxê de peyda bibe yan ne?
Gelo kengî dê rewşenbîrê kurd bi erkê xwe yê rasteqîne û dîrokî rabibe:
Li dijî desthilatê parastina nirxên civakî û ji ya hemûyan pîroztir parastina mafên hemwelatiyê, hem wek civat û hem jî wek takekes?




 

 

 
 
 


 


alanocano@hotmail.com

 

 

ji bilî nivîsên ku bi navê Hevgirtina rewşenbîran û bi navê malpera rojava. netê
werin weşandin, her nivîskarek berpirsê naveroka nivîsa xwe ye!

Destpêkirina malperê: 01.12.2004 / www.rojava.net - © 2004-2005

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN ROJAVAYÊ KURDISTANÊ
rojava@rojava.net

Design: www.hesso.de