|
|
Çi ji kurd di me de maye?
Ehmedê HUSEYNĪ
---------------------------------------------------------------
Yek ji arîşe û pirsgirêkên bingehîn ên
hebûna me ya giştî û hebûna me ya
rewşenbîrî bi taybet, her wisa yek ji
sedemên velerzîna hoker û mercên
kesayetî û wateyên nirxdar ên nasnameya
me ya neteweyî û astên berbiçav ên
çarenivîsa çand û zimanê me, ku
rewşenbîrê kurd naxwaze li wan mikur
were, pirsgirêka tunebûna gotareke
hevgirtî û piralî ya rewşenbîrî ye.
Gotara rewşenbîrî ya ku di vê qonaxê de
bikaribe asoyên hişmendiya me berztir
bike, li derveyî kultura tirk û ereb û
farisan, bikaribe bersiva hinek pirsên
der barê bûneweriya me, dîroka me,
pêşeroj û paşeroja me bide. Bikaribe
hindek çarçoveyên teorî yên ku beşdarî
xwenasînê bibin, pêşkêşî me û cîhana me
ya rewşenbîrî û civakî bike.
Dîsa jî mebesta min ew gotar e ya ku
bikaribe jiyana kurdê ku bi salan
bindest e, jiyana ku hê jî di kargeh û
fabrîkeyên buhujîn û asîmilasyonê de tê
çêkirin û tê çewisandin û ji alî hest û
nest û mêjiyê xwe ve tê şûştin, ji hemû
wateyên xwe wekî mirovekî taybetmend û
ji mercên mirovahiya xwe ya xwezayî tê
valakirin û talankirin, bikaribe bi rola
xwe ya hişyariyane rabe, bikaribe hinek
nirxên cihêwaz, hinek çemkên cihêwaz,
hinek baweriyên cihêwaz, hinek hizr û
felsefeyên cihêwaz û hinek têgehên
cihêwaz biafirîne, guftûgo bike, vejîne,
biteqîne û me nêzîkî derûn û giyan û
hebûna me ya rasteqîne bike. Gotara ku
dibêjim, gotareke cegerdar be, ji
paşxaneya xwe ya dîrokî şerm neke û bi
dijwarî xwe berde kûrahiyên dîroka
bindestiya vî bûnewerê kurd.
Mebesta min bi wê gotarê ew e, gotara ku
bikaribe ji kaneyên vê trajedyayê
derbiçe, li îstegehên şîn û şad ên
mêjûya me raweste û hişmendiya xwe,
zanîna xwe, naveroka xwe, sîma û stûnên
xwe ji perwerdeyî, xwendin û ji zimanê
serdestan rizgar bike.
Gotara ku bikaribe pêwîstiyên vê qonaxê
pêşkêşî me bike û ji me re neynika
xwedîtinê be, ji me re bibêje ka çi bi
serê me hatiye? Rola sînoran, zaravayan,
devokan, rêxistinan, olan, êlan,
mîratgirî û şûnşopan, derve û hundir,
şer û aştî û rola hizra me ya neteweyî
ji me re destnîşan bike, ji bo her
gavekê di bûneweriya me de felsefeyekê
biafirîne. Gotara ku me hînî hizirîn,
têramandin, fikirîn û dahênana bi kurdî
bike.
Gotarek e rewşenbîrane ku bikaribe
têkçûna me ya bi sedan salan ron bike,
şîrove bike, vekole, rexne bike,
şermezar bike, rût bike, riswa bike,
bilerizîne, bihejîne û di şûna wê
şikestinê de bikaribe projeyeke
şaristaniyane, dewlemend, berfireh û kûr
û hêjayî bejna mirina me be biafirîne.
Ango hinek pirsên bingehîn yên ku bi
rewşa me ya civakî, siyasî, derûnî ve
girêdayî ne li pey xwe bihêle: Em kî ne?
Em serencama kîjan û çi kulturan û
zimanan in? Em hetanî kîjan ast û
pileyan ji hişê xwe û ji bîra xwe hatine
dizîn? Em çawan dikarin dîsa di jiyanê
de careke din em bi xwe em bin?
Gotarek e wisa be ku rû bi rû ji min re
bibêje: Ka çi ji kurd di min de maye?
|
