Rizgarkirina Sûriyê û mafên Kurdan
 

 Ebdulbaqî Huseynî/ Oslo

Di her sale de gelê Sûriyê çi Ereb çi Kurd çi netewen din, di roja 17 nîsanê de < roja rizgarkirina Sûriyê> pîroz dikin , û bi dilşadî bîranîna wan canfîda û qehremanên Sûriyê di bîra xwe de tînin .. ew kesên ku karîbûn wê zor û sitemkariya Firansawiya piştî 25 salan tune bikin.. Leşkerê firensawî ê dawî ,ku ji Sûriyê bi hinera berxwedana niştimanên welêt , hate derxistin, di 17 nîsana sala 1947 de bû. Ev berxwedana ku ji gelek netewa pêkhatibû, wekû em dizanin canfîdabûna li dijî Firansawiya di gelek cihan pêkhatibû.. li Şamê û baxên Ghûta , li Helebê, li çiyayê Elewiya ,Ii çiyayê Ereb û li hemî deverên Cezîrê û bi taybet du deverên navdar ( Amûdê û Beyandûr).. Û eger me li vir navên çend qehremanan bidin xuyakirin: ji wan kesan ên Ereb evbûn; Fewzî Qawiqçî , Sultan Paşa Eletreş ,û Şêx Salih el-Elî.. û ji Kurdan ên ku canên xwe bi erzanî di van bûyeran de dan, evbûn: Yûsif Elizmê, Ibrahîm Henano, Ebû Diyab Berazî, E. Baravî, Seîd Axa Deqorî, Haco Axa, Abas Emoka,...... Ev berxwedan û canfidayî tev, da ku ev welat rizgar bibe û hemî mirovên têde bi azadî jiyan bibin.., lê siyaseta ku firensawiya li dû xwe ve hiştibû (siyaseta" wan dûrî hevxe, tê biserkeve") bi hêztirbû ji wan kesên ku hikim bi dest xistinbûn.. wan kesan cihê xwe baş zeftkirin û bi nerîneke şofîniyane Ii dij her kesê Sûrî ne ereb derketin.. Wê çaxê Kurd têde gihan ku hemî canfidaya wan - di ber vî welatî de - li ber avê çû.. Ev welatê han , dema navê wê (komara Sûriyê ) bû , welatekî bo hemî kesan bû, lê piştî 54 salan li ser rizgarkirina Sûriyê , ew mejiyê qerêj ên wan şofîniyên Ereban nehatiye guhertin, ku netewak dî li welat heye navê wî Kurd e. Herwekî bûyerek dî nêzîk vê jî heye, bi dijwariya xwe nekêmî wêye, ew jî hejmartina (statîka) sala 1962 a ku temenê we bûye 38 sal, ku dora 250, 000­ kes ji Kurdan nifûsên wan ji wan stendin , û gotin wan: ”Hûn biyanînin”. Tiştê em dizanin , piştî rizgarkirina çi welatî, divêt xêr û bêr bighê hemî kesên wî welatî, ne hin tenê bi vê serketinê bijîn , û ên dî li ber lingan herin.. , ez bawerim eve ne ji sincên mirovên şaristanîne.., û gerek ev Erebên şofînizim ên ku Sûriye zeftkirine, zanibin ku miletek heye navê wî kurde , ew ji beşek ji vî welatî ye , û hejmara wî pire ,li gor hejmartinê tê hesêb netewa didwan piştî ereban... Ev kiryarên di derheqa miletê kurd li Sûriyê pêk hatine , divêt bêne hilanîn, ji ber ev ne karekî dimoqrasî ye, û mafê mirovan naparêze, û bi vî hawî Sûriye dikeve lîsta wan dewletên ku vî mafî naparêze. Di dawî de em bîranîna wan lehengan li bîra xwe tînin , ku ev welatê şêrîn ji destê firnsawiya rizgarkirin û armanca wanî herî mezin pêkhat, dema ev xak ji destê neyaran derxistin û yekîtiya wê parastin.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* Ev gotar di belavoka Ny Vår ( ”Buhara Nû” )de, hejmara 5an , sala 2000 li Nerwîc hatibû belavkirin. Belavok ji amedekirina Abdulbaki Hussaini bû, û bi çar zimanan der diçû.

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE