|
Di
zimanź me de sź formźn kirīnź hene, ew jī ev in:
a)
forma bi xwe kirin
b) forma hatin kirin
a) Forma bi xwe kirin
Forma bi xwe kirin ew e, ko kirde bi vīna xwe
karekekī yan tiştekī
dike ū kirin ū būn bi destź wī ye.
Veguhastina lźkeran di forma bi xwe kirinź de
Wek hīnker emź lźkerź kirin veguhźzin.
1.
Dema niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez dikim |
em dikin |
|
kesź diduyan |
tu dikī |
win dikin |
|
kesź sisyan ew |
ew dike |
ew dikin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nakim |
em nakin |
|
kesź diduyan |
tu nakī |
win nakin |
|
kesź sisyan ew |
ew nake |
ew nakin |
2. Dema werź
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź bikim |
emź bikin |
|
kesź diduyan |
tź bikī |
winź bikin |
|
kesź sisyan ew |
ewź bike |
ewź bikin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź nekim |
emź nekin |
|
kesź diduyan |
tź nekī |
winź nekin |
|
kesź sisyan ew |
ewź neke |
ewź nekin |
3. Forma fermanī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu bike! |
win bikin! |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu neke! |
win nekin! |
4. Dema berź buhūrtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min kir |
me kir |
|
kesź diduyan |
te kir |
we kir |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) kir |
wan kir |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nekir |
me nekir |
|
kesź diduyan |
te nekir |
we nekir |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nekir |
wan nekir |
5. Dema bereyī ji zū de buhūrtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min kiribū |
me kiribū |
|
kesź diduyan |
te kiribū |
we kiribū |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) kirīibū |
Wan kiribū |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nekiribū |
me nekiribū |
|
kesź diduyan |
te nekiribū |
we nekiribū |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nekirīibū |
Wan nekiribū |
6. Dema berźyī dirźj
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min dikir |
me
dikir |
|
kesź diduyan |
te
dikir |
we
dikir |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī)
dikir |
wan
dikir |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedikir |
me nedikir |
|
kesź diduyan |
te nedikir |
we nedikir |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nedikir |
wan
nedikir |
7. Dema berźn- niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min kiriye |
me kiriye |
|
kesź diduyan |
te kiriye |
we kiriye |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) kiriye |
wan kiriye |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nekiriye |
me nekiriye |
|
kesź diduyan |
te nekiriye |
we nekiriye |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nekiriye |
wan nekiriye |
8. Demźn hekeyī
I. Dema berź forma A
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min bikira |
me bikira |
|
kesź
diduyan |
te bikira |
we bikira |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) bikira |
wan bikira |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nekira |
me nekira |
|
kesź diduyan |
te nekira |
we nekira |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nekira |
wan nekira |
II. Dema berź forma B
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
minź bikira |
meyź bikira |
|
kesź diduyan |
teyź bikira |
weyź bikira |
|
kesź sisyan ew |
wźyź (wī) bikira |
wanź bikira |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
minź nekira |
meyź nekira |
|
kesź diduyan |
teyź nekira |
weyź nekira |
|
kesź sisyan ew |
wźyź (wī) nekira |
wanź nekira |
III. Dema berź forma C
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min kiribe |
me kiribe |
|
kesź diduyan
|
te kiribe |
we kiribe |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) kiribe |
wan kiribe |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nekiribe |
me nekiribe |
|
kesź diduyan |
te nekiribe |
we nekiribe |
|
kesź sisyan ew |
wź (wī) nekiribe |
wan nekiribe |
IV. Dema hebeyī niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez bikim |
em bikin |
|
kesź diduyan |
tu bikī |
win bikin |
|
kesź
sisyan ew |
ew bike |
ew bikin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nekim |
em nekin |
|
kesź diduyan |
tu nekī |
win nekin |
|
kesź sisyan ew |
ew neke |
ew nekin |
b) Forma hatin kirin
Forma hatin kirin dide diyarkirin, ko kirin
ne bi xwe būye, lź bi destź kirdekī din būye.
Wek:
pirtūk hat nivīsandin, mal hat avakirin, ūhd.
Di forma hatin kirin de lźkerź alīkar
saltgīr e ū bi lźkerźn derhingźv re tźn
bikaranīn..
Di forma hatin kirin de bi tenź lźkerź
alīkar hatin tź veguhastin.
Hīnker:
1. Dema niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez tźm dītin |
em tźn dītin |
|
kesź diduyan |
tu tźyī dītin |
win tźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew tź dītin |
ew tźn dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nayźm dītin |
em nayźn dītin |
|
kesź diduyan |
tu nayźyī dītin |
win nayźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nayź dītin |
ew nayźn dītin |
2. Dema werź
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź bźm dītin |
emź bźn dītin |
|
kesź diduyan |
tź bźyī dītin |
winź bźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ewź bź dītin |
ewź bźn dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź neyźm dītin |
emź neyźn dītin |
|
kesź diduyan |
tź neyī dītin |
winź neyźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ewź neyź dītin |
ewź neyźn dītin |
3. Forma fermanī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu were dītin! |
win werin dītin! |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu were dītin! |
win werin dītin! |
4. Dema berź buhūrtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez hatim dītin |
em hatin dītin |
|
kesź diduyan |
tu hatī dītin |
win hatin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew hate dītin |
ew hatin dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nehatim dītin |
em nehatin dītin |
|
kesź diduyan |
tu nehatī dītin |
win nehatin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nehate dītin |
ew nehatin dītin |
5. Dema bereyī ji zū de buhūrtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez hatibūm dītin |
em hatibūn dītin |
|
kesź diduyan |
tu hatibūyī dītin |
win hatibūn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew hatibū dītin |
ew hatibūn dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nehatibūm dītin |
em nehatibūn dītin |
|
kesź diduyan |
tu nehatibūyī dītin |
win nehatibūn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nehatibū dītin |
ew nehatibūn dītin |
6. Dema berźyī dirźj
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez dihatim dītin |
em dihatin dītin |
|
kesź diduyan |
tu dihatī dītin |
win dihatin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew dihat dītin |
ew dihatin dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nedihatim dītin |
em nedihatin dītin |
|
kesź diduyan |
tu nedihatī dītin |
win nedihatin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nedihat dītin |
ew nedihatin dītin |
7. Dema berź- niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez hatime dītin |
em hatine dītin |
|
kesź diduyan |
tu hatiyī dītin |
win hatine dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew hatiye dītin |
ew hatine dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nehatime dītin |
em nehatine dītin |
|
kesź diduyan |
tu nehatiyī dītin |
win nehatine dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nehatiye dītin |
ew nehatine dītin |
8. Demźn hekeyī
I. Dema berź forma A
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez bihatama dītin |
em bihatana dītin |
|
kesź diduyan |
tu bihatayī dītin |
win bihatana dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew bihata dītin |
ew bihata dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nehatama dītin |
em nehatana dītin |
|
kesź diduyan |
tu nehatayī dītin |
win nehatana dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nehata dītin |
ew nehata dītin |
II. Dema berź forma B
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź bihatama dītin |
emź bihatama dītin |
|
kesź diduyan |
tź bihatayī dītin |
winź bihatana dītin |
|
kesź sisyan ew |
ewź bihata dītin |
ewź bihatana dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź nehatama dītin |
emź nehatana dītin |
|
kesź diduyan |
tź nehatayī dītin |
winź nehatana dītin |
|
kesź sisyan ew |
ewź nehata dītin |
ewź nehata dītin |
III. Dema berź forma C
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez hatibim dītin |
em hatibin dītin |
|
kesź diduyan |
tu hatibī dītin |
win hatibin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew hatibe dītin |
ew hatibin dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nehatibim dītin |
em nehatibin dītin |
|
kesź diduyan |
tu nehatibī dītin |
win nehatibin dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew nehatibe dītin |
ew nehatibin dītin |
4. Dema nihayī lźkeyī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez bźm dītin |
em bźn dītin |
|
kesź diduyan |
tu bźyī dītin |
win bźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew bź dītin |
ew bźn dītin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez neyźm dītin |
em neyźn dītin |
|
kesź diduyan |
tu neyī dītin |
win neyźn dītin |
|
kesź sisyan ew |
ew neyź dītin |
ew neyźn dītin |
KM
Deh hevokan binvīsin, ko tź de forna hate
kirin hebe!
c) Forma dane kirin
Formadane kirindide dayarkirin, ko
mirov karź xwe bi xwe nake, lź dide mirovekī
din, yan tiştekī
din, da wī karī bike.
Di forma dan kirin de lźkerźn saltgūr nayźn
bikaranīn, lźkerź alīkar jī derhingźv e.
Veguhestina lźkeran di forma dane kirin de bi
vī awayī ye:
Wek nimūne lźkerź alīkar dan ū
nivīsandin di hemū deman de tźn
bikaranīn.
Veguhestina dane kirin
1. Dema niha
kesź pźşī ez didim nivīsandin em didin
nivīsandin
kesź diduyan tu didī
nivīsandin win didin
nivīsandin
kesź sisyan ew dide nivīsandin ew didin
nivīsandin
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez didim nivīsandin |
em didin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tu didī nivīsandin |
win didin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ew dide nivīsandin |
ew didin nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nadim nivīsandin |
em nadin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tu nadī nivīsandin |
win nadin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ew nade nivīsandin |
ew nadin nivīsandin |
2. Dema werź
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź bidim nivīsandin |
emź bidin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tź bidī nivīsandin |
winź bidin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ewź bide nivīsandin |
ewź bidin nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ezź nedim nivīsandin |
emź nedin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tź nedī nivīsandin |
winź nedin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ewź nede nivīsandin |
ewź nedin nivīsandin |
3. Forma fermanī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu bide nivīsandin! |
win bidin nivīsandin! |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź diduyan |
tu nede nivīsandin! |
win nedin nivīsandin! |
4. Dema berź buhurtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min da nivīsandin |
me da nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te da nivīsandin |
we da nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī da nivīsandin |
we da nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min neda nivīsandin |
me neda nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te neda nivīsandin |
we neda nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī neda nivīsandin |
we neda nivīsandin |
5. Dema berźyī ji zū de buhurtī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min dabū nivīsandin |
me dabū nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te dabū nivīsandin |
we dabū nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī dabū nivīsandin |
wan dabū nivisandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedabū nivīsandin |
me nedabū nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te
nedabū
nivīsandin |
we
nedabū
nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī
nedabū
nivīsandin |
wan
nedabū
nivisandin |
6. Dema berźyī dirźj
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min dida nivīsandin |
me dida nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te dida nivīsandin |
we dida nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī dida nivīsandin |
wan dida nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedida nivīsandin |
me nedida nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te nedida nivīsandin |
we nedida nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī nedida nivīsandin |
wan nedida nivīsandin |
7. Dema berź- niha
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min daye nivīsandin |
me daye nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te daye nivīsandin |
we daye nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī daye nivīsandin |
wan daye nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedaye nivīsandin |
me nedaye nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te nedaye nivīsandin |
we nedaye nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī nedaye nivīsandin |
wan nedaye nivīsandin |
8. Demźn hekeyī
I. Dema berź forma A
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min bidaya nivīsandin |
me bidaya nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te bidaya nivīsandin |
we bidaya nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī bidaya nivīsandin |
wan bidaya nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedaya nivīsandin |
me nedaya nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te nedaya nivīsandin |
we nedaya nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī nedaya nivīsandin |
wan nedaya nivīsandin |
II. Dema berź forma B
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
mine bidaya nivīsandin |
meyź bidaya nivīsandin |
|
kesź diduyan |
teyź bidaya nivīsandin |
weyź bidaya nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wźyź (wī)
bidaya
nivīsandin |
wanź bidaya nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
mine nedaya nivīsandin |
meyź nedaya nivīsandin |
|
kesź diduyan |
teyź nedaya nivīsandin |
weyź nedaya nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wźyź (wī)
nedaya
nivīsandin |
wanź nedaya nivīsandin |
III. Dema berź forma C
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min dabe nivīsandin
|
me dabe nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te dabe nivīsandin |
we dabe nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī dabe nivīsandin |
wan dabe nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
min nedabe nivīsandin
|
me nedabe nivīsandin |
|
kesź diduyan |
te nedabe nivīsandin |
we nedabe nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
wź, wī nedabe nivīsandin |
wan nedabe nivīsandin |
IV. Dema nihayī hekeyī
Forma eretī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez bidime nivīsandin |
em bidin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tu bidī nivīsandin |
win bidin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ew bide nivīsandin |
ew bidin nivīsandin |
Forma neyīnī
|
|
yekjimar |
pirjimar |
|
kesź pźşī |
ez nedime nivīsandin |
em nedin nivīsandin |
|
kesź diduyan |
tu nedī nivīsandin |
win nedin nivīsandin |
|
kesź sisyan ew |
ew nede nivīsandin |
ew nedin nivīsandin |
|