Helbestvan û nivîskarên Kurd:

Ez bibêjim we aferîn an bidaxe?

Sebrî Silêvanî

21.03.2005

www.silevani.com

   Awiriyek li kovara ( جهة الشعر )  û zimanên biyanî

 Kovarek wêjeyî, çandî serbixwe ye wek ku ew xwe pêşkêşî xwandevanan dike. Bi bêhtir ji zimanekê dihê amadekirin wek zimanê: erebî, ingilîzî, aspanî, ferensî û îtalî.

Ez bawer dikim ku mêhvan û xwendevanên wê jî gelek in, ji cihên cuda cuda ne seranser zemînî.

Berpirsiyar û xwediyê wê, helbestvan Qasim Hedad e ( ereb e) û sernivîskarê hêmayî jî Selîm Berekat e ( kurd e).

Gelek ji helbestvan û nivîskarên Kurd bo wê kovarê dinivîsin bi taybet ew helbestvan û nivîskarên ku bi zimanê biyanî, zimanê erebî, dinivîsin. Hêj yek ji wan jî – wek ku ez dizanim- bi zimanek cîhanî wek: ingilîzî, ferensî, aspanî û îtalî berhemek tê de belav nekiriye belê hemû jî bi zimanê erebî. Herweha gelek berhem hatine wergêran û ew jî tev, dîsan, bo zimanê erebî.

 Heya vê derê mirov dikare bibêje ku diyardeyek baw e ( عادی ) ji ber ku wêje kamneya herî buha û bilind e di jiyana mirovayiyê de û peyva azad û ciwan jî dikare qonaxan di navbera netewe û gelan de nêzîk bike.

Sernivîskarê wê ( Selîm Berekat) û pirraniya wan helbestvan û nivîskarên kurd bi erebî dihizrînin, derdibirrin û dinivîsin, lê li demên giftûgoyan wekî din radighînin. Dibêjin ku ew bi kurdî dihizrînin, derdibirrin û zimanê erebî rol û karêgeriya wî sinordar e!

Helbt ev berevanî ye û berevanî jî li katê bergunnehiyê pêwîst û rewa ye tevlî ku gumandar jî be.

Ew kovar roj bo rojê berfireh û dewlemend dibe û niyaz heye ku li ayindeyê nêzîk bi hindek zimanên din jî belav bibe wek: farisî, tirkî û rûsî.

 Pirsiyar:

Ji bo çî û ji ber çî kovar bi wan zimanan hemûyan dihê berhevkirin?

Aya çawa dikare wê hevkariyê û hevguncandinê bi wî tevnî birêse?

Erê çima dê bi hindek zimanên din jî wek farisî, tirkî û rûsî dest bi weşana xwe bike?  

Ziman bûye alavek sereke ji bo berdewamiya wê kovarê belê kîjan armanc in ku awayên bi kar hînana zimanî vedibirre?

Pirsiyar:

Erê çima bi zimanê kurdî nahê amadekirin?

 Eger helbestvan û nivîskarên kurd tê de nebin xem nake û pirsiyar jî dê bêwate bimîne çunkî kovar bi xwe kovarek erebî ye û mafê wê heye hewl bide ku zimanê erebî li gor guhorînên giştî werarê bike çunkî ziman mîna rûbarê avê ye gerek e xwe nû bike ji bo ku genî nebe û di akam de zuha bibe, belê, ji bo çî ew helbestvan û nivîskarên kurd hewl nadin ku bi kêmayî wek pêşniyaz pêşkêşî berpirsiyarên wê bikin ji bo ku peywendî û têkiliya wan bi helbestvan û nivîskar, tenanet li gel xwandevanan jî bibe têkiliyek saz û mukum û heya radeyekê zimanê kurdî jî wek zimanên din bizavê bike?

Mebest ne ew e ku zimanê kurdî bi biyaniyan bihê naskirin, helbet no, belê hevkarên kovarê yên Kurd bêhtir in ji hevkarên tirkî, ferensî, rûsî û rûsî belê cexar ( pirr mixabin) ku bandora wan ji ya hmûyan kêmtir e ew jî eger hebe.

 Ma qey zehmet e, gunneh e, qedexe ye, sîkar û tawan e ku rûpelek- bi kêmayî – bo wergêrana helbesta kurdî ya kilasîk û herwesa ya nûjen ba?

Ne wek niha hindek helbest bihên wegêran û di nava ên din de hunda bibin ji ber ku tinê navê helbestvan yan nivîskarî xuya ye û xwandevan nikare regez, welat û zimanê wî nas bike. Lê, eger rûpelek sereke bi navê wêje û çanda kurdî heba hîngê da pirsiyar û bersiv hemû bi awayek din bin.

 Derencam:

Tinê eger kovara (  جهة الشعر )  zimanê kurdî giring dîtiba, tinê eger hizrek li ser temen û dîroka wêje û çanda kurdî heba, tinê eger rêz bo helbestvan û nivîskarên kurd heba, tinê eger raz û niyazek ji bo danasîna nasnameyên neteweyan heba, tinê eger sernivîskarê kurd, helbestvan û nivîskarên kurd yên ku bi berhemên xwe alîkariya wê kovarê dikin karêgerî û bandor heban, hîngê kovar da bi zimanê kurdî jî belav bibe yan beşê wergêran û danasîna wêje û zimanê kurdî da tê de hebe.

Sernivîskarê kovarê:

Helbestvan û nivîskarên Kurd:

Ez bibêjim we aferîn an bidaxe..?

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE