Zimanê Nivîsandinê
 

Ehmedê Huseynî

2005–03–29

Ger zimanê nivîsandina deqê wêjeyî ne zimanê derûnan, endî‏eyan, hestan, ‏ewatan û çurîskvedana giyanên westiyayî yên bûneweran be, dê zimanekî lawaz, nexwe‏, bêçêj, bêjiyan û zimanekî bêwate be.

Di vê çarçeweyê de, pêwist e em zimanê derbirîn û dahênanê berbi kûrahiyên hebûna xwe ve raki‏înin û em ‏êwazên afirandina wêjeyî jî hînî rêçên nû yên derbirînê bikin, rêç, form û awayên nenas ên ku di jiyana rojane ya xelkê de nayên bi kar anîn ango xelk wan di jiyana xwe ya rojane de bi kar nayinin.

Di kêlîka hewldanê de; hewldana berbi kûrahiyan ve çûyîn, hewldana zeftkirina gencîneya wendayî ya bûneweriya zimên, hewldana têgihi‏tina ku zimanê min xaniyê hebûn û sîwaneya berdewamiya min e, di wê kêlîkê de em dibin desthilatên hestên xwe, xewnên xwe, ê‏ên xwe, dilên xwe, evînên xwe, mirin û jiyanên xwe.

اendîn em wisa bi cegerdarî, bi çemkine(mefhûmine) jixwebawer, bi dilsojiyeke a‏iqane, bi sergermî û sersomî berbi perav û raz û nepeniyên zimên ve herin, dê ziman jî ewqasî pêtir ji dayik bibe, azadtir bibe, ronaktir û di kûrahiyan de amadetir bibe.

Di kêlîkên ku em dest bi wendakirina zimanê xwe bikin, em dest bi wendakirina mercên sereke yên afirandin û derhênan û nivîsandina spehî û hunerî yên deqê wêjeyî dikin û em dest bi wendakirina xwe, him wek mirovine cihêreng û cihêwaz û him jî wek nasnavên rew‏enbîr û nivîskar, dikin.

Nivîsansina bi kurmancî ango hewldanên vekirina hindek asoyên teze û nuh pêdiviyî xwedîtin û berbi xwe ve çûyîn in, lewra çendîn em bikaribin di zimanê xwe de ji hev cihê bin ewqasî em dikarin zimanê xwe him dewlementir bikin û him jî wî hînî cihêwaziya derbirîn û berdewamiyê bikin.

اi berhema wêjeyî be bila bibe, xwîna wê ziman e. Di naveroka  xwe de, berî her ti‏tî hêz û karîn û asta zimanê nivîskêr destnî‏an dike, nivîskarê ku berê xwe nede sînorên dûr ên zimên û hewl nede ku hinavên zimên ji hundur ve ronî bike, di dûrahiyên derbirînê de li xwe negere û li wateyên giring ên eger û mebest û hevkê‏ên nivîskariya xwe nepirse, wek serencam, nikare ji zimanê naskirî wêdetir gavan bavêje.

Em bi kurmancî dinivîsînin, mebest ew e em xwe binivîsînin da em yanî her yek ji me bi nivîsandina xwe û di nivîsansina xwe de xwe nas bikin, çendîn em xwe nas bikin ewqasî em dikarin rew‏ û sosret û birîn û bejn û ge‏ahî û zuhayiya zimanê xwe nas bikin.

 Dema em van nakokiyan an hevkê‏an nas bikin, em xwe û deqên xwe û zimanên xwe û ‏êwazên derbirîna xwe, hest û mêjî û nest û endî‏e û amaje û xeyalên xwe û di dawî de wateyên berfirehtir ên nasnameya xwe û rasteqîniya afirandinê ji desthilatiya zimanê xelkê û kolanê rizgar dikin

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE