Civîna Brûkselê – sûde û ziyanên wê
Selah Bedredîn

Ji demekê ve ye ku pirs û danûstandin berdewam dibin ji layê dost û nasan ve ji çavnêrên rewş û barûdoxên siyasî yê Sûrî û rewşenbîran ji derve û hundirî welêt, û hemû bi piranî vê pirsê dikin: Gelo, tu dê di civîna Brûkselê de beşdar bibî?. Diyar e gelek sedem hene ku dost vê pirsê ji min dikin, yek ji wan ew e ku ez jî weke xeynî xwe ji kurdên Sûriyê têkildar im bi hertiştê ku li wî parçê ku ez jê me diqewime, û bi tevahiya doza kurdî, wihareng e ku ji maf û hem jî erkekî min e ku ez alîkariyê bikim di tiştê ku ez dibînim baş û şayeste bo berjewndiya doza demokrasî û guhertinê li Sûriyê û mafên gelê kurd.

Sedemê din jî yê nêzîktir ji mijarê ew e beşdariya min di civîna ku hate naskirin bi navê ”Kunfiransa Waşintonê” ya kurdên Sûrî û beşdariya min ya aktîv, tevî xeynî min – da ew civîn bi ser bikeve, û hilandina astengiyan ji pêşiya pêkanîna armancên wê yên ku bi cih nebûn weke ku me dixwest. Sedemê dawî jî ew bû ku xwesteka giştî li nik tavilê tiwêjên milletê me bi gihiştina yekkirina refê kurdî sûrî û lihevkirina hemiyan derbarê formeka programî ya yekgirtî tevî nûneriyeke legal bo adrêskirina hundirê Sûrî û tevahiya cîhanê.

Ez dê hewil bidim ku di vê nivîsê de, weku bersivekê li ser pirsyarên dost û hevalan sedemên dûr û nêzîk yên ku hiştin ez dudil bibim derbarê civîna Brûkselê – di bin navnîşana wê ya aşkerkirî de ”Kungra Welatperwerî ya Kurdên Sûriyê”, li vir ez lêborîna xwe ji xwendevanan dixwazim ku ez sazkerê civînê bi "kelêneder/kuntraktor" bi nav bikim, ji dêvla navê wî yê ne eşkere li ser asta kurdî ji ber tevgerên wî yên herî dûr ji usul û teqalîdên ramyarî, herweha ew dide zanîn ku ew ji encam û biryarên ”Kunfiransa Waşîntonê” tev digere, lê helbet ev bi hewceyî ronîkirin û rastkirinê ye.

Bêguman, ez li Waşîntonê amade bûm ji ber ku min bawer dikir û wek ku min ji ”kuntraktorê” civînê fam kir ku kurdên Amerîka û Kanadayê dê civîna xwe girê bidin, û beşek ji civînê dê di yek ji holên Kungreya Amerîkî de li dar bikeve, û di dema civîna yekemîn di roja yekê de li salona otêlekê û bi amadebûna 40 kesî ji kurdên Sûrî, û piştî guhdarkirina pêşgotinek netebitî û heme hema ji layê ”kuntraktor” ve, û piştî nerîneke hûr li hindek beşdaran ya ku mirov geşbîn nedikir, ez bi hestê xwe têgiham ku kêmasiyek heye tev li armancên nehênî, û ji ber ku ez yekem axaftevan bûm, min hewil da ku ez ji destpêkê de xalan li ser tîpan deynim û nameyeke kurt ya watedar bighînim her kesê têkildar bi mijarê ve, û prenesîpên bingehîn destnîşan bikim û min got:

— "Em hatine da beşdar bibin di civîna kurdên Amerîkayê de yên ku ji tiliyên herdu destan ne zêdetir in û yên vexwendî bi du caran qasî sazkeran e, û ji nişkave me bangin bihîstin ku civînê mîna ”kungreke netewî” dihejmêrin, û ev tişt nayê pejirandin ji ber ku beşdar miletê kurd li Sûriyê temsîl nakin, ya rasttir jî ku ew hema hema û bê xwendineke hûr hatine vexwendin, û hê jî em bi dizî û eşkere dibihîzin ku hindek hene hewil dikin ku bibin alternatîvek ji tevgera siyasî ya kurdî li welêt re, û ev xêzeke sor e nabe ku derbas bibe, û partiyên kurdî – tevî hemî rexne û têbîniyên me derbarê karên serkirdayetiyên wan – dîsa stûna herî bi hêz ya tevgera netewî kurdî ne.

Ev bangewaziya min bandora xwe kir û ji layê piraniya amadebûyan de hate pejirandin, lê hindek ji wan yên niyetxirab û tije bi kîn û dijminahiya partiyên tevgera kurdî yên bê par ji keltûra demokrasiyê û diyalogê, û bi taybetî kuntraktor madzer bûn û li wan nexweş hat. Wek ku min berê jî anî zimên, min di navbera xwe û xwe de biryar da ku ez berdewam bikim û ne giring e yên dîtir çi dikin, tev ji bo ava rûyê Sûriyê biparêzim, û min kar kir bo hilbijartina kumîteyeke biçûk bo formkirina hindek prensîpên giştî ku bibine bingehek bo beyannameya kutahiyê, û di heman demê de bibine rêberek bo prensîpên kar ku axaftevan jê destpê bikin di roja duwem û dawî de li pêşiya mêvanên 'ereb û biyanî di hola amadekirî li Kungreyê, û ev pêşniyara min pêkhat bi xêra arîkarî û piştgiriya hindek rewşenbîr û çalakgêrên welatparêz û kumîta ku min tê de beşdarî kir 13 bend derxistin û hate pêşkêş kirin bo civîna giştî û bi tevahî hate pejirandin, û hîn jî ew li nik min in ku bi xêzên destên min hatine nivîsîn.

Di roja didwan de, civîn li gor programa xwe berdewam bû, û min jî stûbariya xwe bi cih anî, û di dema ku min beşê duwem bi rê ve dibir û mêvan didane nasîn û bi taybetî yên 'ereb, min li pêşiya wan nerîna kurdî bi hûrî, û zelalî û bi rastî diyar kir di goftûgoyeke dirêj de, piştî ku hindekan ew di bin reaksiyonê de weke yeke dijmin bo gelê ereb dane xuya kirin di demekê û li ser minbereka ku diviya bû gotara kurdî rastiyane û dostane be, û rol û hestên hevparê ereb bigire ber çav.

Bi rastî, min ji vê ezmûna xwe gelek têbînî û encam wergirtin weke:

Yekem: Giringiya civîna Waşîntonê, tenê di dem û cih de bû, û ne bû ”lêvegerke netewî” û hazirî jî ne li gor wê giringiyê bûn, û beşdarî jî pir kêm bû ya kurdên Amerîka û Kanada tevî ew gelek in û bi hezaran in, û ez têgiham ku wan nizanîbû çi dibe, tevî ku me ti hebûneke rastiyane ji ti kumîteyên amadekar nedît û wisa tunebûna planeka diyar bo programa kar yan ti mekanîzma birêvebirina karûbarên civînê, û ne jî ji layê ragihandinên lokal û derve ve baş hate neqil kirirn û ti amdekirina sozan bi dezgehên Amerîkî re çê nebû, tevî ku ti endamên Kungireyê li gor ku hatibû gotin amade nebûn, lewra ez pir bi mixabiniyê hest bûm derbarê bextê kurdên Sûriyê yê reş ji mirovên ku bi dehan sal li welatên demokrasiyene jiyane û nikaribûn ji ezmûna wan hîn bibin, bi kêmanî di warê şefafiyet û rastgotin û diyaloga rast de, û bi vî rengî kurdên Sûriyê têkçûn û nikaribûn vê derfeta zêrîn di paytexta mezintirîn dewleta cîhanê de qezenc bikin û doza xwe pêşkêşî xwediyê biryarê û raydaran bikin. Pirsa ku li vir tête holê ew e ku: Kî berpirsiyar e?

Duwem: Tiştê hê xirabtir niha ew e ku ”kuntraktorê” civînê diyar dike derbarê hebûna "Kumîteyek Amadekar ya ji Kunfiransa Waşîntonê derçûye bo girêdana Kungira Welatparêzî ya Kurdên Sûrî", ev tiştê ji rastiyê dûr, dûrahiya erd ji asmanan! ji ber ku kumîteya gotî ne hatiye hilbijartin di civîna Waşîntonê de, lê ez agahdar bûm ku "kuntraktor" bi xwe çend kes derengî şevekê piştî bidawîbûna karên civînê destnîşan kirine, û formkirina her 13 bend û biryaran, ta ku ev kumîteya gotî piraniya wê ya mezin ne civiya ye jî û hay ji civîna Brûkselê tune bû ta ku ji hindek malperên kurdî yên Internêtê bihîstin, û herweha tiştê li ser bingeheka nerast ava bibe, teqez wê ne rast be, tevî ku Civîna Waşînton ê û li gor bendekê ji bendên beyannameya wê ya kutahiyê, pêşniyar dike karkirina bo pêkanîna yekîtiya tevgera kurdî di riya danûsitandinê bi hundir re, nek bi inkarkirin û derbaskirina bingeha pêşîn û sereke ya li welêt!

Sêyemîn: Keç û kurên revendên me li tarawgeh û sirgûnan, di van salên dawî de, û bi taybetî paş rabûna kurdî li Sûrî beriya du salan, bi gelek faaliyet û çalakiyan rabûn û gelek civîn û mîtîng li minber û meydan û parlementoyan girêdan wek piştgirî û alîkariyekê bo xebata ku li hundirê welat dibe. Bêguman, berdewamkirina van çalakiyan wê bo berjewendiya kêşeya me ya netewî ya adilane be, û ji vê rastiyê pêwîst e em Kunfiransa Waşînton ê û Civîna Brûkselê bihejmêrin aynî weke Civênên Parîsê, Swêdê, Elmanya, Holenda, Belçîka, Hingariya, Îmarat, Rûsya û weke Hefteya Rewşenbîrî ya taybet bi kurdên Rojavayê Kurdistanê ya ku Kumbenda Kawa bo Çanda Kurdî li Kurdisata Iraqê ew li darxisitibû... û hwd.

Ji bo mesela yekîtiya tevgera kurdî û çareserkirina qeyrana wê yan girêdana kungreke welatperwerî yan netewî, ev jî bêguman sipartiye vîna têkuşerên welatparêz yên li hundir tev li piştgirî û alîkariya welatperwerên li derve yên naskirî û xwedî dîrokeke paqij ku ji bo hindek berjewendiyên kesane xwe nafiroşin û haydar in bi gotin û kiryarên xwe derbarê yekîtiya tevgerê û rêzlêgiritna xebatê wê û xwebexşanên endamên wê di hemî rerwş û qonaxan de, ne wek netewperestên boneyên demsalane! Û ne razeke ku hewildanên ciddî û berdewam bi aramî dibin dûr ji qerebalixê bo bicihênana vê armanca giranbuha ji ber ku bo pêkanîna wê şert û mercên kurdî û sûrî û kurdistanî û ta navnetewî jî gerek in ku pêk werin tev li rakirina astengiyên heyî.

Çaremîn: Herkesê ku daxuyaniyên berrêz ”kuntraktor” xwendibin têdigihe ku gelek hîlebazî û çewtî û lîstina bi gotinên veşartî hene weke ku armanca wî ew e ku ew armanca xwe pêk bîne û çarçeweyeke legal (şer'î) bidest bixe bi çi rengî be piştî ku ew neçû serî di Civîna Waşîntonê de – ji ber ku ji pêşiya pêşîn de, ew hate eşkere kirin, dema xwe weke ”çavdêrê giştî yê kunfiransa Brûkselê” da nasîn, û duvre daxyuanî bi navê Kumîteya Amadekar li gel nav û navnîşana xwe ya kesîtî belav kirin tevî ku di hin daxuyaniyên xwe de bi dizî destnîşan dikir ku pêwendiya îdara Amerîkî bi civînê re heye û herweha Yekîtiya Ewiropa, eva ku dudilî û gumanê peyde dikin wek ku li Waşîntonê jî herweha bû.

Diyar bû ku ew hemî giringiyê dide vexwendina nûnerên tevgera Kurdî li parçeyên dîtir ta ku di neamadeyiya xwediyên dozê yên eslî û dîrekt piştî neserketina wî di berxweveanîna kesayetî û partî û rêxistinên tevgera netewî Kurdî li welêt û liq û şaxên wê li derve û ji ber çûyina wî li pey pirojektên kesane û taybet, wî pîrozbahiya wan wernegirt û destpê kir bi rexnekirin û devavêjtina wana di ragihandinê de bê ku hest bibe bi rêzlêgirtina nerîna din ya cuda nexasim dema ku nerîneke nêzîk be li yekîtiya raya giştî ya welatperwerên li Rojavayê Kurdistanê derbarê Civîna Brûkselê de.

Pêncemîn: Hîlebazî û çewtiyên ”kuntraktor” hiştin ez binivîsim û dûvçûnê bikim û rastiyê wek ku heye pêşkêş bikim ji ber ku ez – wek min berê jî got – têkildar im bi vê mijar û kêşeyê ve û raste rast im derbarê doza welatperwerî de, û bê tirs rastiyê dibêjim û çi dibe bila bibe tevî ku ti armancên min yên hizbî yaxud azwerên kesane nînin wek ku yên dûr û nêzîk vê yekê dizanin, û eger ne ji hin sedemên şexsî û tenderûstî bûya, ez dê amade bûma û ev nêrînên xwe bi eşkerayî diyar bikira.

Di vî biwarî de, ez li vir dubare dikim derbarê rêzlêgiritna mafên yên din û azadiya wan hemiyan di girêdana civînan de bo piştgiritna kêşeya kurdên Sûriyê û pirsgirêka guhertina dîmokrasiyane, li her deverê lê bi şertê ku ziyanê negihînin doza netewî û welatperweriyê.

Girêdayî bi mijara me ve jî, ez bangî hemuyan dikim ku agahdar bin, û ti hesesiyeta min tuneye derbarê girêdana civînan li Brûkselê yan xeynî wê ji bilî ku ew ne, û bê amadekariyeka tewaw – li bin durişm û navnîşanên ji wan mezintir bin weke mînak ”Kungira Netewî” yan ”Welatparêzî ya Kurdên Sûrî” ku bibin sedemê nakukî û pevçûnên nû, lê werine hejmartin weke çalakî – helbet eger hat û civîn li dar ket û ancamên baş û berhemdar derxistin – ku tevî rojeva vîna kurdî ya giştî bibin û çalakiyên din yên berê tewaw bikin bo piştgirî û xurtkirina têkuşîna kurdî welatparêz û bidestxistina erkên wê yên legal li hundir tev li arîkariya raya giştî û pêşkêşkirina pêşniyarêm avaker mîna beşdariyekê di hewildanên lidar bo gihiştina yekkirina refên Tevgera Kurdî bi formeke li serê lihevkirî û di riya amadekirinên berê de.