tariqhemo@hotmail.com

Ji bo têkbirina heremê û ferzkirina egindeyên xwe li ser hemû derdorên demokrat û lebral, dewletên Iran, Sûriyê û Tirkiyê di nava hewledanên cidî û bê navber de ne.

Em ji Iranê dest pê bikin. Dewleta Meleyan ya ku ev 28 sal terorê derheqa gelên Iranê de dike, niha dixwaze desthilatdariya xwe berfireh bike û tevahiya herema rojhilata navîn û kendava farisî bigre dest xwe. Ji bo reyaletekirina vê armancê ew grûb û "hêzên" xwe saz dike. Çi li Iraq û çi li Lubnan û û çi li Filistîn û Şamê, mele li her deverê di nava tevgerê de ne. Ew bi milyarên dolar partî û dewletan bi çek dikin û ji bo bikaranînê li dijî DYA û Rojava amede dikin.

Tevgera Hizbulahê ya Lubnanê, ku tevahiya jiyana siyasî li vî welatî xetimandî ye û her çend meh yekî ji simbolên tevgera reformxwaz û demokrat ya 14 Adarê teror dike, her ji bo xizmeta Iranê amede ye. Hesen Nesrulah Serokê Hizbulahê mirîdê Elî Xamnaî ye. Li gorî "welayet El-faqîh" Hizbulah wek tevgerek olî idyolojiya xwe ji Xamnaî digre. Ew ji bo pêkanîna her biryarek ku ji Tehranê derdiçe, amede ye.

Li aliyê din tevgera Hemas heye. Hemasa ku dorûber lê hatiye girtin û hemû şêweyên alîkariya aborî li ser hatye birîn, xwe sipart Iranê. Ji bo Hemas ya ku desthilatdariya Filistînê girt dest xwe karibe "dewletê" bi rê ve bibe û maaşê 600,000 mamorî bide, bi qasî 250 milyon dolar ji meleyên Tehranê wergirt.

Niha jî hesab hat pirsîn. Tehranê xwest ku Hemas rabe ser piyan û cih li hevkarê DYA û Rojava Mahmûd Abas teng bike û hêzên wî ji Xezayê derbixe. Ev yek wek ku Tehran dixwest, pêk hat.

Hevkarê 3 yem û herî mezin û girîng yê Iranê rejîma Şamê ye. Beşar Essed tam pişta xwe daye Tehranê. Ew niha ji Dadgeha Navnetewî ya ji bo darezandina kujêren Serokwezîrê Lubnanê yê berê Refîq Herîrî hatiye sazkirin, ditirs e. Ew weha guman dike, ku dadgeh dê di dawiyê de wî mîna sûcdarê sereke bi lêv bike. Ji ber hindê wî berê jî gotbû:"ezê tevahiya herema di navbera deriya sipî û ya reş de bişewitînim, eger ez mîna sûcdar werim bi nav kirin". Ji bilî vê yekê jî, Essed Hemas û Hizbulahê birêve dibe. Ew rola wekîlê Tehranê dilîze û li pêşiya pîlanên DYA û welatên ereb yên hevalbendên wê mîna Saûdî Arabistan û Misir û Urdunê, wek astengek mezin xwe dide pêş…

Jixwe em ji bîr nekin, ku Şam û Tehran Iraq xire xerabe kirine. Bi riya destekdayina hêzên terorist û hin aliyên iraqî yên dijberî prosesa demokrat, Essed û meleyên Iranê iraq anîne vê rewşa heye. Bi riya kesên mîna Muqteda El-Sedir û hêzên sunî Şam û Tehran ev tevliheviya han peyda kirin. Armanc jî ew e, ku Iraqek aram, federal û bi hêz ranebe ser piyan û Washington di pîlana xwe ya "Rojhilata Navîn ya Mezin" bi ser nekev.

Dewleta Tirk jî di vê lîstikê de rola xwe heye. Tirk heya niha bi Sûriyê û Iranê re di nava têkilyê de ne. ji bo pêşiyê li kurdan bigre, dewleta tirkan eşkere berevaniya helwesta Şam û Tehranê dike. Ew derbarê rewşa Iraqê û pirsgrêka kurd de bi Sûriyê û Iranê re ye. Bi wan re xwedî heman nerîn e. ji ber hindê hemû dijberên prosesa siyasî ya li Iraqê xwe li Enqerayê digrin. Bi taybet jî hêzên sunî û derdorên rêxistinên çekdar yên islama tundrû.

Iran, Sûriyê û Şam ketine heman posisyonê li himberî hêzên demokrat û projeyê DYA yê. Ew naxwazin tu pêşveçûn li heremê peyda bibe. Dixwazin herem weha girtî bimîne. Ji ber hindê pêwîst e DYA û hêzên Rojava helwestek xurt li himberî van her 3 rejîman bide. Şam dadgeha Herîrî jê re hatiye damezrandin û Iran, Konseya Ewlekariya Netewî xwe daye bendê. Dibe ku derbeyek eskerî jî di çend mehên pêş de bixwe.

Lê gelo ji bo Tirkiyê û desttêwerdanên wê çi hatiye pîlankirin?.