Di van salên dawî de, bi taybet ji destpêka çerxên bist û yekan ve, kurd û bi taybet kurdên Êzidî ketine nav munaqeşeyeke piralî, mirovên me ji pir aliyan de, pir tiştan û pirsan bi awayekî tevlîhev bi hev re munaqeşe dikin. Car-caran munaqeşa mirovên me ne bi hev re ye, lê di ber hev re ye. Li şûna diyalogê monolog pêş ketiye. Heger komunikasiyon di navbera me de tunebe, wê çaxê mirov nikare bibêje ku danûstandin heye. Ji bona komunikasiyonek baş azadiya fikrî pêwîste.
Sohbet û gotûbêjên me, bi piralî li ser tiştên pûç û biçûk kom dibin. Di warê edebiyatê de ev biçûkbûn û pûçbûn piraniya caran piroblêman bêtir tevlîhev dike. Li şûna ku em pêşde biçin, em di eynî warî de dizîvirin. Li şûna ku em bedewbûna daristanê bibînin(Êzdiyatiyê) em yeko yeko li ser bedewbûna darekê diaxivin.
Di warê zaniyarî û gotûbêjiyê de piroblemên ne yên metodîk hene. Gotûbêjên me weke zlindarê tehl in. Ev rastiya pir zelale jibo me.
Di civata me kurdan de, hindek mirov hene ji peşkê baranê ferên Aşan digerînin!...Di vê civata me kurdan bi hemû awayî hewl bide ku, ew bibe xwediyê kulturek e avakirina zaniyarîyê. Dema ku avakirina zaniyarî bi metodên hostan û materiyalên rast bimeşe, wê çaxê civata kurdan dibe xwediyê bingeheke kambax. Di warê zaniyariyê de dive roj bi roj zanyarî di warê kurdan de zêdetir bibe. Bi kurtî heger kurdan di warê zaniyarê de kevirek danîn derekê, divê kurd daxwaz bikin ku ew jî kevirekî deyînin ser vî kevirî. Lê mixabin, piraniya caran kevirê ku li ser hevin jî, ji aliyê hinek kesan de têne hilweşandin û li şûna wê hilweşandinê tiştekî din nayê avakirinê
Heger em bixwazin çend hevokan li ser pirsgirêkên ramanî jî lêkin, bi rastî ew pir erzan bûne!!...Gelek tiştên girîng hatine qurmiçandin. Klîta ramanî û îdeolojî baş ketiye xwarê. Kî çi tê ber devê wî dibêje. Peyva pûç û vala zêde bûye, lê raman qels e. Heger di nav ramanên mirovan de, carina gotinên nû û biyanî jî hebin, wê çaxê tê gotin ku zanîne te gihîştiye ezmanê heftan. Lê em baş dizanin ku zanîn û zaniyarî ne di van sixletan de ye. Zaniyarî dive ji hemû alî de li ser zanebûna ilmî,li ser helwestgirtina ramanî û durustiya şexsî ava bibe. Divê kesê zanyar zanîbin çi dibêjin. Zelaliya ramanî,yek ji sixletê zaniyariyê yê herî başe.
Di ware ramanî de îro hinek gotin hene ku bûne mode. Mirovên me fikir û raman û heta bê gêrdanek zanistî ji aliyê dîrokî ve ,behsa ronahiyekê dike. Belê behsa ronahiyeke kurdî-kurdî bi hev re dikin. Helbet gotinên weha xweş in û gelek mirovên me bi gotinên weha dilxweş dibin. Em dîsa bêjin ku pêwîst e mirovên zaniyar ji xwe bipirsin; Gelo çawa civata Kurdistanê bikarîbe behsa dema ronahiyê bike. Hîne gelek tişt jibo me pêwîstin, hîne gelek tenûrên nanpêjanê jibo me pêwîstin. Dema ronahî bi hemû awayî demeke nû ye ilmî, kulturî, ramanî ikonomîk, poletîk û sosyal, belê mirovî ye. Em dikarin bi serbilindî bêjin ku dem dema aqilmendiyê û zanyariyê ye. Ma gelo di navbera kurdan de , ji aliyê zanyariyê mirovantiyê,belê ji aliyê sosyal û poletîkê de,aqil îro roj çiqasî rola xwe dilîze.Nimûne; Ji bo kurdên me yên rojperest (Êzîdî) Ma civateke xwekujî dikare behsa ronahiyê bike!?... Weke tê zanîn mirovên ku di civata me de tişan jiber xwe dibêjin pir in. Ev rastî hanê bi ronahiyê re dikeve nakokiyê. Zanbûn ew e ku zanebûneke ilmî û praktîke…Başe… Dem-dema ronahiyê çawa bû!?...Mirovên ji ronahiyê çi digêhjin?!...Lê ez pêwîst dibînim ku em jibo xatirê gotina rast jibo xwendevanên hêja re birjînin ser kaxezê pêwîst dibînin ku bêjin, bi rastî jî zaniyar û zanebûn di nav kurdan de bi nisbake ne kêm êdî peyde dibe. Helbet her weha jî kurdên Êzidî. Îro roj zanyar, zanebûn û zanistî di nav kurdên Êzîdî heye. Ez wekî keseyetî ji wan zaniyar in zanistiye xwe hildigirim.
Bi kurtî ronahî tê wataye ku mirov karîbe li ser pirsgirêkên mirovatiyê û jiyanê reaksiyonên aqilmendî nîşan dide. Ronahî bingeha xwe ji şoreşa tebîetê (xwezayî) ya ilmî digirt.
Dema ronahiyê ji aliyê ziman de hinek tiştên nû bi xwe re tine, nimûne; berî niha li Europayê zimanê Ferensî bûbû zimanê sereke. Pir kesan zû dev ji zimanê dayîka xwe berdan û bi zimanê Ferensî nivîsandin. Dîrokzanê bi nav û deng Gibbon ewî dîroka Swîsra bi zimanê Ferensî nivîsî. Dema ji Gibbon hate pirsîn çima zimanê ferensî neyê dayîkê ew jî weha gotibû: “Ji berk u ez bi Ferensî difikirim, çiqasî ecêb be jî, zehmet e ku ez bi zimanê dayîka xwe binvîsim” Mirov bi kîjan zimanî bifikire,ew ziman bi hêsanî dibe zimanê nivîsandinê, lewma ez ji cîlên kurdên yê ku îro hewldide bikeve nav refê nivîkaran û nivîsandinê ku ew bi kurdî bifikirin ta ku bi zimanê dayîka xwe binvîsînin.
Mirov dikare dema ronahiyê bi pir nav û bûyeran ve girêde. Tiştekî pir eşkereye ku pêşketina kapîtalîzmê,belê civata Europayê zor da ser avaniya jorî ku ideolojiya xwe li gora felsefa kapîtalîzmê biguherîne. Encamê maddî yê bingeha civatê guherandinên sosyal û kulturî bi xwe re tannin. Di îdolojî û felsefa kapîtalîzmê de zaniyarî dikete şûna bahweriyê, demokartî dikete şûna arîstokratiyê.
Ronahî ,belê tevgera ronahîyê dikare bi çend xalan de were komkirin. Yek ji van xalên herî berz xala, xebata li ser ilmê xwezayê ye. Ji ber ku ilmê xwezayê, di rastiya xwe de zanyariyek pir bi rêk û pêk efirandibû. Daxawzên objektif deriket pêş. Ji xwe civata kapital jî hewcedarê zaniyariyeke piraktîk bû.