1- Mafê her kesî heye, bi tenê yan bi kesên din re ku
     xwedî milkiyet be.

 2- Kes nikare bi zorê vê milkiyetê bişêlîne.

                       Benda 17an  ji daxuyaniya navnetewî                                                 ya mafên mirovan, 10.12.1948

Mehemed Teleb Hîlal, Bass û Projeyên nijadperest

M. T. Hîlal di rûpelê 8an de, ji lêkolîna xwe ya bi navê: Dîrase an mûhafezet aljezîre min alnewahî alqewmiye, alijtîma’iye, alsiyasiye weha dibêje:

(...pirsa kurdî ku îro xwe bi rêxistin kiriye, ji bilî girêkek penceşêrê xerab, ne tiştekî din e, xwe di laşê netewa erebî de bi cih kiriye û çi derman jê re nîn e ji bilî birînê ).

Ev serleşkerê ereb yê nijad perest ku li herêma kurdan serokê liqê parastina siyasî bû, bi lêkolînekê li ser herêma Cizîrê, pirojeya xwe ya ku ji 12 xalên bingehîn pêk tê, wek pêşniyar pêşkêşî dewletê kiriye. Kurtahiya xalên di vê pirojeyê de ev in:

1-    Koçberkirina kurdan bo herêmên hindurîn yên sûrî.

2-    Paşvehiştin û neavakirina dibistanan li herêmê.

3-    Serrastkirina nasnameyan û deravêtina kesên ne hemwelatiyên sûrî.

4-    Girtina deriyên kar li ber kurdan.

5-    Bangeşiyek berfireh di nav ereban de û li dijî kurdan.

6-    Rakirina navên dînî ji ser şêxên kurd û hinartina şêxên ereb bo herêmê.

7-    Bikaranîna kurdan xwe bi xwe li dijî hev.

8-    Bicihkirina ereban di herêmên kurdan de.

9-    Bikaranîna xeta bakur ji Cizîrê wek herêmek leşkerî ji bo koçberkirina kurdan û bicihkirina ereban.

10-Avakirina werzeyên tevahî ji  bo ereban li vê herêmê.

11-Qedexekirina zimanê kurdî, hilbijartin û dengdanê bo kurdan.

12-Qedexekirina dana nasnameya sûrî bo kurdên vê herêmê.

Ev pêşniyar, roj bi roj, bi zagonên awerte û li bin siya rewşa awerte li Sûriyê hatin pêkanîn. yek ji van projeyên nijadperest Zinara Erebî bû.

Di serî de, kirîn û firotina erdan li vê herêmê, bê erêkirina wezîrê hindur qedexe bû (biriyara wezîrê hindur hejmar 1360, sal 1964).

Di sala 1966 an de, seranserî sînorê Tirkî û Sûriyê, li ser dirêjahiya 375 km û firehiya 10-15 km dewletê dest danî ser erdên cotiyarên kurd. Kesên vê herêmê bê erd û milkiyet hiştin.

Di şûn de, sala 1973 yan qanûna zinara erebî derket, di navbera her du gundên kurdan de gundekî ereban ava kirin û ew erd li wan belav kirin.

Armancên vî projeyî

1- Di hêla aborî de, destdanîna li ser çavkaniya bingehîn ya jiyana kurdî. Ev jî dihêle ku kurd belengaz û bêkar bimînin û dest bi koçberiyê bikin û herêmên xwe berdin. Li hêla din jî wê her kes bi debara xwe û zarokên xwe mijûl bibe û dûrî karê siyasî yê kurdayetiyê bikeve.

2- Xirabkirina demografiya herêma kurdan û zêdekirina hejmara ereban di vê herêmê de.

3- Avakirina dîwarekî mirovahî di navbera kurdên rojava, bakur û başûr de.

4- Biçekkirin û bikaranîna van malbatên ereb li hember tevgera kurdî ya siyasî û li hember kurdên niştecih.

5- Hizir û bîrên bingehîn yên vê projeyê ew bû ku herêmê ji kurdan vala bikin û li şûna wan ereban bicih bikin. Lê ev neçû serî.

---

بيان / ذكرى الحزام العربي /السئ الصيت حزب يكيتي الكردي في سورية - منظمة المانيا حزب آزادي الكردي في سورية – منظمة المانيا

التبعيث والتعريب مشكلتي الاكراد بسورية بهية مارديني :