Franz Kafka  

 

Kurteçîrok
 

Lempên nû

 

Duh, cara yekemîn bû, ko ez çûbûm nivîsgehên rêvebiriyê, di karê me yên danê şevê de, ez mîna pêbawerekî hatibûm hilbijartin û li wir lempên me di sazbûn û miştbûna xwe de ne pir geş in, gerek bû, min rewşa nebaş durust bikiraya.

Nivîsgeha berpirsiyêr nîşanî me kiribûn, min li dergehî xistibû û derbas bûbûm.

Sîpeyekî zirav, sipîçolkî, li ber mêzê bi min re girnijî bû.

 

Pirtir ji pêwîsitiyê, serê xwe çemandibû. Min nema zanîbû, gelo pêdivîbû rûniştibiya me, belê kursiyek li wir vala hebû, lê weha min behwer dikir, ko baştir e di seredana xwe ya yekem de, nedanîşim, weha jî min çîroka xwe jipê vebêja bû. Ji ber wê şermîniyê jî bûbûm sedema tûşbûna wî gêncî rû bi rû bi dijwariyan re, lewra pêdivî bû dêmên xwe li derdorên xwe biziviranda û berbi jor ve bikiraya.

Eger nexwestibaya, kursiyê xwe diguherand û ne xwestibû jî. Lê ji hêla din ve, hustuyê min nedizivirand, tevî hemî razîbûnê, wî nîvawirek berbi banê odê ve avêtibû, dema min vedibêja û min bê tadê lê dinerî. Dema ez gihabûm dawiya axaftina xwe, ew rabû û hêdî hêdî destê xwe li milê min da, min gotibû: wisa, wisa û xwe vekişandibû odeyeke din, ko li tenişta ya din bû, cihê ko mirovekî bi riheke dirêj beramberî me bû û bendewarê me bû, diyar dikir.

Şopa çu karî li ser mêza wî nedihate dîtin, berevajî wê, deriyekî camî li ser bexçeyekî mişt ji dar û keleman xemilandibû, vekirîbû, nûçeyeke biçûk ji çend peyvan pêk hatibû, ji hêla xortekî ve, ku devê xwe êxistibû guhê wî rêzdarî de û gazindeyên xwe arasteyî wî kiribûn.

 

Di heman demê de, rabûbû ser xwe û gotibû:

„Wisa delalê min: -zimanê wî li hev ketibû- Min behwer kiribû, ko dixwest navê min nasbikiraya û ji ber wilo jî, min devê xwe vekiribû û daxwaz jê kiribû, ko xwe careke din bide naskirin, lê wî axaftina min birrîbû-: „erê, erê, baş e, baş e, ez te baş nas dikim- wisa jî tu, an jî hun di daxwaza xwe de, ta radeyekê mafdar in, û ez  û van rêzdarên rêvebiriyê ên dawî, daxwazên we li ber çavan dideynin.

Ji min behwer bikin, dilxweşiya we li nik me, giringtir e ji encama berhemên Karxanê. Û çima na? Karxane, dikare careke din serrast bibe, tenê hinek sermiyan pêdivî ye, qeda bi pera bikeve, lê dema mirov nesax be, an jî jiyana xwe ji dest bide, dê jin bî û zarok sêwî bimînin.

Ax delalê min! ji ber wilo jî dibêjim: „ Her pêşniyarek ber bi misogerkirinekê, rêxweşkirinekê, vehisînekê û luksuskirina jiyanê  ve ye. Em jî bi rêz li pêşniyaran temaşe dikin.

Kî pêşniyaran bike, ew dostê me ye. Tu pêşniyarên xwe li vir bihêle, em dê bi hûrbînî li wan bikolin, eger tiştekî bi kelk di wan de hebin, bêguman, em dê di ser guhê xwe re neavêjin û dê bi cih bînin.

Hun dê lempên nû werbigirin. Vê jî ji hevalên xwe re bibêjin, yên li jêr; ta em serdabên we nekin mîna salonan, dê tebata me neyê li dawî de,  hun dê bi solên xwe yên pakij, derbas bibin û ji pakijiyê bişemitin û eger ne weha be ji xwe êdî ji kokê ve axaftina me nerast e. va me got.

Prometheus

Çar efsane li ser Prometheus têne gotin:

Li gor efsaneya yekem, ko Prometheus xinizî bi xudayan re kiribû,

dema ew nîşanî mirovan dabûn, ji ber wilo jî ew

li Qafqasiyayê perçîm kiribûn û xudayan teyrê baz hinartibûn ser wî,

ko ew û kezeba wî ya mezin xwaribûn.

Efsaneya diwemîn ew e, ko Prometheus xwe ji êşê diguvaşt

ji ber çikilandina wan nikilên ko tim kunên kûr di latê de dikirin.

Li gor ya siyemîn xiniziya wî ji hezarê salan ve hatibû jibîrkirin,

yezdanan ji bîr kiribûn, baz bi xwe jî ew ji bîr kiribû.

Di çaremîn efsaneyê de, mirov bêsedem westiya bûn,

xuda westiya bûn, baz westiya bûn, birînên westiyayî qemûşk girtibûn,

latên zinaran nediyar bûn.

- Efsane hewl dide tişta nediyar diyar bike.

Ji ber ew ji sedemeke rastteqîne tê,

pêdiviye efsane di nediyariyê de di dubarebûna dawî  diyar bibe.

 

Şev

 

Di şevê de noq bûbû, mîna ko carnan serî biçemîne û birame,

weha xendiqandineke bi giştî di şevê de, li derdora xewna mirovan bû.

Lîstikeke biçûk, xwexapandineke bêguneh,

ko ew di xaniyan de dinivist, di textên hişk de,

li jêr banên pehte de, raxistî an jî xwemelisandî li ser doşekê,

di nav desmalê de, di bin serwerdan de,

ya rast wan hev dîtin mîna cara berê û dûv re di beyebanê de,

hêwirgehek di betlanê de, hijmareke bêhesab ji mirovan,

leşkerek, miletek, li jêr asîmanekî sar û li ser xakeke sar,

avêtibû  cihê ko berahîka nuha, lê rawestiyabû,

enî bi zênd ve guvaştibû, dêmên xwe li erdê êxistibû,

henaseke hêmin.

Û tu mezin dibî, tu zêrevanî, yên din dibînî,

di rêça hêlankirina darên şewitî de, ji êzingan,

li tenişta te. Çima tu mezin dibî?

Pêdiviye mirov mezin bibe, wate,

pêdiviye mirov li wir be.

 

Wergerandina ji elmanî: Tengezarê Marînî