Da wate nemînin hefsî
Xelat Ehmed
 

Radeya nivîsandinê ya hêjayî navê toreyê helbest e, helbest hişê ziman e.
Barê milê helbestvan e rêzên me yên xwendin û nivîsandinê veciniqîne û awayekî nuh ji pêkanîna peyvan û sazkirina hevokan derbasî giyanê ziman bike.
Helbest dikare me hîn bike ku em tiştan , buyeran û jiyanê bi awayekî ji bilî yê ku heye bibînin.
Demeke dûr û dirêj e zimanê kurdî mîna miletê xwe ji aliyê çandên serdest ve vegirtî ye. Yek ji awayên berxwedana hebûna miletê kurd hewildanên parastina ziman e. Ev yek jî tenê bi nivîsandinê çareser nabe, divê xwendevan hebin , xwendevanên rewşenbîr ku bikarbin baş û xirabiya nivîsan ji hev veqetînin û ziyana ku dighe zimanê toreyî rawestînin.

Helbesta kurdî ya nûjen qunaxa damezrandinê derbas kiriye û heya radeyekê zimanekî helbestî di kurmancî de peyda bûye , ji helbestvanên ciwan tê xwestin ku vî zimanî bi her aliyê jiyanê de bikişînin , nêrînin nuh bidin peyvan û wêneyên dewlemend ji fentaziyeke bi rewşenbîriyeke cur bi cur û berfireh ava bikin.
Jiyaneke nuh bidin zimanê kurdî û bi heman berfirehiyê ji kultura xwe xezîneke giyanî û ferhengeke mezin werbigrin, da em bikaribin ji wêneyên helbesta xwe yên kilasîkî derkevin.

Ez jî weku ezmunekê hewil didim tiştekî ji vê yekê pêk bînim , zimanê kurdî bi nazdariya xwe û dewlemendiya kultura xwe bi qasî ku vê yekê hesan dike wilqasî jî zehmet dike.
Nazdariya zimanê rojane veqetandina zimanê helbestî zehmet dike, ji ber wisa helbestên min yên pêşî ez pir westandim, ne tenê heya min peyvên xwe hilbijartin û hevokên xwe saz kirin bi awayekî ku bikaribin raman û hestên min bêjin, lê heya min karî xwe ji wêneyên ku her tim têne dubare kirin jî birevînim û heya ziman bi xwe canê min qebul bike û sînorên tirsê ji navbera min û zimanê helbesta min rabin.

Wêneyên ku bi xwe ji paşxaneya min ya kurdî têne der bi xwendina berdewam ji çand û toreya cîhanî re hevdu têr dikin, da wate nemînin hefsiyên peyva ku pê hatîn gotin lê di hişê her xwendevanekî/ê de helbest bi xwe jiyana xwe nuh bike.

Min jî wek bihtirîna helbestvanan bi babeta heskirinê dest bi helbestên xwe yên destpêkê kir, bi şêweyê xwe yê teybet di dîtina vê pêwendiyê de, ya ku bi her awayê jiyana me ve girêdayî ye. Min xwest ez dengê xwe yê jinane bê tirs derbasî giyanê helbesta kurdî bikim. Weheye kesin vê yekê pir nuh û cegerdar bibînin lê ya rastî ev yek di kultura me ya devikî de heye, belkî di van dehsalên dawî de hindekî ev şêwe winda bû lê her û her ew beşekî pir dewlemend bû ji kultura me. Yanî ez tenê hewil didim dîsa bînim holê lê bi awayekî nuhtir û bi zimanekî toreyî.

şêwekarî jî rengekî behremendiyê yê ku pir ji mercên helbestê tê de hene, di gelek zimanên cihanî de karine ku van herdu huneran mîna neynikê didin ber hev hene, di kurdî de heya ana ez agehdarî karekî wesa nebûme, min xwest ez tecrubeyeke bi vî awayî bikim, di vî warî de ez agehdarî tabloyên şêwekar Reşîd Hesso bûm û pê re qunaxa diduyê ji nivîsandina min destpêkir. Dewlemendiya rengên Reşîd Hesso derfetek dida peyvên min ku derbasî kurahiya wan bibin û bikaribim wan tabluyan bi dîtina xwe bixwînim. Heya vê qunaxê ji nivîsandina helbesta xwe ez ji giraniya lêgerandina peyva kurdî hindekî sivik bûm û canê ziman ez wek yek ji zimanên xwe qebûl kirim.
Ji vê û pê ve ez dikarim li lehîstokên ziman û hunandina wêneyan bibim xwedî û bê tirs li şêweyê xwe yê teybet di helbesta kurdî ya nujen de bigerim û her li dûv xewna nuhkirna ziman bikevim û di lêkolîna helbesteke jîndar û watedar de li ber xwe bidim.

Zurich 3.6.2006