Kendalê Evînê
D.Memdûh Yûsif

Youssef.m.6o@hotmail.com


Gulê li ser lêva Kendalê Evinê rawestiya , bedena xwe bi ser kendal de xwar kir, ko baş‏ binê zinar bibîne. Dît çawa pêlên ava çemê Dicle bi ser hev de werdigerin, li cîna serobinî hev dibin û li cîna jî av li dor xwe dizîvire û gegerînekên mezin çêdike. Di xeyala xwe de, Gulê dît çawa laş‏ê wê li ser ruyê avê dizîvire, li dor keviya gergerîneka mezin, çend caran dizîzike, hêdî hêdî nêzîkî devê keviyê dibe, kevî ji nişka ve, laş‏ê wê dikişine hinavê xwe û ji ber çavên Gulê wenda dibe. Serê Gulê jî weke ava gergerînekê li dor xwe zîvirî û gêj bû, ber çavên wê reş‏ bû, hinavê wê li hevket, xwêdaneke sar hate laş‏ê wê, hinarkê ruyê wê dawerivîn û gewr wergeriyan, weke tu xwînê jê bik‏îşnî. Ji tirsa ko ji nişkê ve bê xwarê û di wî kendalê bê binî de werbe, gavek bi zehmetî pa‏ş de avêt, lingên wê di bin laş‏ê wê de lerizîn û pêş ko bikeve, xwe berda ser erdê û rûniş‏t.
Surek bayê hênik ji aliyê çiyayê Cûdî ve li rûyê wê xist, hinekî hiş‏ê wê hate serê wê. Gulê bi sistî çavên xwe vekirin û awirek da bi alî çiyayê Cûdî ve. Pir caran Gulê temaş‏e kiriye, çawa roj ji paş‏ çiyê ve xwe dide der, lê tu carî ne
bi vê xweşikbûna îroj.Tu dibêjî qey roj xwe bi ‏şev di pa‏ş Cûdî de vedi‏şêre û bi berbanga sibê re, berî ko tîrêjên xwe bavêje teva cîhanê, silavekê li jibermayên gemiya Nebî Nûh dike, ew gemiya ko , ji salên zaroktiyê ve di bîra Gulê de hatiye çandin. Ji çîrokên pîrka wê ya kor, di wan
‏şevên zivistanê, yên dirêj de, li ber germa alafa agirê êzinga, zarok tev‏ li dor pîrê dibûn kozik, ji bo çîrok û serpêhatiyan bibihîsin. Yek ji wan çîrokên bê jimar, çîroka gemiya Nebî Nûh bû. Xwedê giravî ( dema lehiya mezin( tofan),-
ya ko cîhan bi giştî binavkir- dawerivî û daket, gemiya wî pêxemberê bi nav û deng, tevlî canliberên tê de, li ser çiyayê Cûdî rawestiya. Piştî ko wê lehiyê tişteki zindî li ser rûyê erdê nehiştibû, jiyaneke nûjen ji çiyayê Cûdî dest pêkir û ji nûv de hêdî hêdî li tevaya cîhanê belav bû...loma navê vî cihî bûye wargehê jiyana nûjen. Dengê nêrkewekî gozel, Gulê ji xeyala çîrokê şiyar kir). Nêrkewê Gozel, bi qebqeba xwe ji xwe re bang li mêkewekê dikir, weke zanibe ,wê çiya bang û strana wî ya evînî, li hev vegerîne û zû , dereng, wê mêkeweka gozel, xwe li dengê wî bigire û bê. Piştî ko demeke xwe‏ bi mêkewê re derbasbike , wê bifire ser qilaçekî din , ji bo mêkeweke din têxe tora xwe de. Dîsa çirokek Pîrê hate bîra Gulê ( Kewên Gozel- keça min-teyrikên çiyayî ne. Dibêjin, Xwedê mirov ji ax û avê çêkirne, lê ez
dibêjim Xwedê Kurd û kewê Gozel ji kevirên çiya efirandiye). Gulê li aliyê gundê xwe nerî. Gelo, nuha pîrika wê ,dê , bav û birayê wê çi dikin?. Xaniyên gund, êdî xwe ji nav mija sibê didan der, lê hîna hawirdorî gund bi mijek six pêçayî mabû.
Gulê bi xeyala xwe çû malê." Hema roj bejnekê bi ser çiyayê Cûdî keve û tîrêjên xwe bavêje nava gund , wê malbat tev rabin û her yekê wê bikarekî re mijûl bive. Wê Pîrê jî, bi destpelînkê derkeve derve, piş‏ta xwe bide dîwar û koma hestiyên laş‏ê xwe bide ber tîna rojê. Kesek di gund de nizane temenê Pîrê çend sal in, lê ji dema tê bîra gundiyan, Pîrê weha pîr e û weha kor e . Tev li korbûna xwe jî, Pîrê ji kesên bi çav bêtir dibîne. Dibêjin ew bi dilê xwe tişta dibîne . çuqas Gulê omêdî kir ko ew jî nuha li malê ba , di nav malbata xwe de , ew jî bi karekî malê re mijûl biba. Wê birayê wê , bi rûkî li ken ,weke her car jê re gotiba ” Ha Gûlê ..... tu biş‏kivî?! Ka ji me re tejikekê li ber rokê raxîne ! ”. Wê malbat tev bihatana, li dor sifra ta‏ştê bibûna weke kulorekê, bi kêf û henek taş‏tiya xwe bixwarana û her yekê dîsa biçûya ser karê xwe. Hêsir ketin çavên Gûlê û xweziyeke tal kete gewriya wê de. Destê xwe li zikê xwe peland. Na , êdî zikê wê nema tê veşartin, êdî kifş bûye . Rojek kêm, yek zêde wê tev de eş‏kere bibe û wê çaxê, wê êdî dereng bikeve.
Gulê zane wê çi bibe .Serpêhatiya Gulê ne ya pê‏şîn e û ne jî ya dawîn e. Wê pîrekên gund çend rojan di guhê hev de bikin pistepist, wê hêdî hêdî pistepista wan bilind bibe ta bigihêje guhê bav û birayê wê. Wê birayê wê neçar bimîne ko ‏şerefa xwe bi xwîna wê biş‏o û bênamûsiyê ji ser xwe rake.Wê çend roja têkeve zindanê, lê wê dadgeh wî bê guneh derxe û berde, ji ber ko tu tawan nekiriye, bi tenê ‏şerefa xwe ji ar û qebheta xuş‏ka xwe pak kiriye. Lê wê birayê wê, temenê mayî, bi kul û keser derbas bike û wê nikaribe çavê xwe li ber civakê bilind bike. Wê xwîna Gulê tum û tum wek daxekê li ser eniya wî bimîne. Gulê qet nahêle bav û birayê wê rezîl û riswa bibin di çavên eş‏îrê de.
Wê Gulê ciwaniya xwe û ew berê ter, yê di hinavê xwe de diyarî çemê Dicle bike. Peyvên Pîrê dîsa weke zangilekî di hundirê mejiyê wê de lê da" Dicle çemekî evindar e, ne wek çemên dinyayê ye. Dicle her demekê dil dikeve keçek
ciwan, lê Dicle bi xwe nayê xwazgînî yara xwe . Keç bi xwe diçin , li ser Kendalê Evînê radiwestin. Dicle destê xwe yê nedîtî li kembera wan dipêçe û wan dikş‏îne nava dilê xwe ".
Roj wê bê nîro, wê malbat tev li Gulê bigerin. Wê hinek bêjin " Erê nuha me ew dît , li nava rez bû, bi perwanan re bi veş‏artokê dilîst " . Wê hinekî din bêjin " Gulê ...anha li ser kaniyê bû , lê tev li refekî kew‏înka bû û bi wan re firiya ezman ".
Wê her yek ji xwe re peyvekê bêje , lê tenê Pîrê , wê bêdeng bimîne.
Dema roj qamekê bilind bû û piş‏tî ko silavek li Wargehê Jiyana Nûjen kir, tîrêjên xwe avêt Kendalê Evînê, lê Kendalê Evînê xalî bû û Nêrkewê Gozel jî firya bo qilaçekî din .