rojava@rojava.net

 
   

ZERDEŞT : JI NÎTŞÊ TA BÊJAR

rojava.net 06.01.2006

 


 

Miço Kendeş
www.m-kendes.ch

 

 

 

 

 


 

Di bin navê (strana dîlanê) de şeva sersalê li bajarê Swîserî Lozan (Lausanne) ahengeke mezin li dar ket. Di vê ahengê de kalîgrafê fransî yê navdar Morîs Bêjar (Maurice BEJART) û bi hevkarîya dora 50 dîlanvan û leystikvanên şanoyê Zerdeşt li ser muzîk û stranên pirranya gelên cîhanê rakirin dîlanê, ji Rîşar Vagner (Richard WAGNER)[1] ta bi Nûredîn Razavî (Nourradin Razavi)[2] .

« Zerdeşt dîlanvan e » li ser sehneyê Nîtşê (F. Nietzsche)[3] bi vê hevokê Zerdeşt dide nasîn û çîrok bi mar û bazekî ku li dora Zerdeşt hêlan û dîlanê dikin bi rê dikeve. Zerdeşt xwe bi agir û sêgoşeyekê hildipesêre û muzîk û dîlan mirov ji xwenekê diavêjin yeke din û ji perçeyekî ji rûyê erdê çe dike yekî din û ji nav miletekî derbasî nav yekî din dike.

« min pirr caran dîlan kir » Zerdeşt dibêje û gewdeyê xwe yê xurt û nazik, lihevhatî û nerm li ser muzîka Entonyo Vîvaldî (A.Vivaldi)[4] li ba dixe û dihêle ku her tamarek ji laşê wî bibe stranek û çîrokek.

Zerdeşt hewil dide ku derdor, çîrok û jîyana xwe bi rêya dîlan û mûzîkê bi yên beşdar bide nasîn. Ew mirov, bê hemdî wî, kaşî dîlana xwe dike û dilê mirovî  bi rîtma liva Zerdeşt re lê dide.

Zerdeşt ji jidayikbûna jîyanê dest pê dike û di ser şev, av, ba û agir re derbas dibe lê ew ax û xwînê ji xwe bîr nake.

Zerdeşt erdê wek gogekê li ser destê xwe dizivrîne û her ku çavên xwe dibe ser cîhekî, dîlan û muzîka miletê wî cîhî dest pê dike, ew me li tevahîya cîhanê digerîne. Cîhana bi leşker, ceng, xweş û reş ; cîhana mirov, mirovê ku carne hov e û carne perî ye, mirovê ku ji xwîn û gîyan û pakî û qirêjê hatîye lêkirin.

Gelek leheng, bûyer û çîrokên nesereke jî dîlana Zerdeşt û (leşkerên) wî yên nazik û giyan tenik zengîn dikin û bêhtir ji 25 perçeyên mûzîk û stranê, dîlana Zerdeşt germ dikin. Nîtşê, bêjar, Vagnir û yên din me li hember Zerdeştekî ku dikare li Flamînko guhdarî bike û li ser Tango dîlanê bike disekinînin û rûyê  mirovane yê vî hekîm, pêxember û feylesofê zemanê xwe raber me dikin.

Zerdeşt dixwaze ji me re bibêje : mirov bi dîlanê dest pê kir ta gewdeyê xwe ji xerabîyan vala bike. Ew dixwaze ku her mirovek bibe pêxember û feylesof û nîv-xwedêyekî aştîyane.
------------------------------

[1] Muzîkarekî Elman e (1813 - 1883) bi xwe muzîk û çîrokên opêrayên xwe diafirandin û wî bi xwe jî ew ji bo şanoyê amade dikirin.

[2] Dengbêjekî Faris e (1935 …) wek yek ji mezintirînên dengbêjên muzîka farisî ya kilasîk dihêt nasîn.

[3] Nivîskar, fîlosof û zimanzanekî elman e (1844 - 1900) bi rexneyên xwe yên li nerxên felsefî, olî û çelengî (esthétique) yên rojavayî tê nasîn. 

[4] Muzîkar û kemanvanekî Îtalî ye (1678 - 1741) bi opêra û muzîka xwe ya urfanî dihêt nasîn. Wî roleke mezin di warê muzîka instrumental de leyîs









 
 


المقالات المنشورة تعبر عن وجهة نظر اصحابها ولا تعبر بالضرورة عن رأي الموقع
 

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE
 

 
Kurdi
Kurmancî
Lêkolîn

Werger

Helbest
Gotar
Çîrok

Hevpeyvîn

Nivîskar

Arşîv

têkilî

 عربي

Deutsch

English

Swedish

Hevgirtin