Pênc xulekên bo şêx Maşûq û vexwendineke nû bo jiyanê

Kerem Yûsiv

Di serdema nû ya internêtî de xwediyên dozên netewî yên ne çareserkirî rê ji xwe re dîtin ku ew bi rengekî nûjen doza xwe vejînin. Van xwediyan di internêtê de çekekî dawî dîtin, dîsan jî peyv rêbera vê xebatê bû, û peyvê li ser rûpelên ne çapkirî dikarîbû bêhna xwe vede, wiha yê kurd gavên xwe yên bi tirs û lez di vê rêyê de diavêtin, û xurt kirin.

Nayê wateyê ku kesê kurd eger ne nivîskar be nikare di vê rêyê de bimeşe û nikare karekî ji doza xwe re bike, ji ber kesê şêwekar, hozanvan jî cihê xwe di hembêza internêtê de dîtin, di vir de zehmetî çi bû ku mele û dîndarên me jî li gel mizgeftan di internêtê de xwediyekî xwe bibînin.
Di yekem salvegera li ser kuştina şêx Maşûqê Xiznewî de ez dixwazim bi kurtahî li ser rola kesên dîndar di dîroka kurdî de rawestim, nemaze ku ew xwediyên şoreşan bûn, û ew anuha xwediyên şoreşan in lê dijî hev, ne di warê kurdayetiyê de lê di warê pirkirina feqe û mirîdan.

Rêya Neqşebendî ew destpêka serdemek e nû bû bo kurdan da ku careke din ew mileteke xwedî taybetmendiyekê bin, xwedî taybetmendiyekê di hundirê misilmantiyê bi xwe de, wiha şoreşên kurdan ên yekemîn yek li dûv yekê jidayikbûna xwe nivîsandin, û em anuha wan dikin serbilindiyek di dîroka xwe de. Rêya Neqşebendî ew sedem bû ku kurd ji xwena biratiya yek alî bi Ereb, Tirk û Farisan re şiyar bibin, ji ber nabe bira birayê xwe herdem di bin kursiyê xwe de veşêre û bi wî cihê kursiyê xwe bi erdê ve bigre. Rêya Neqşebendî ya ku 65 rêberên wê kurd bûn hişt kurd ji nû ve fêrî taybetmendiya xwe bibin, ta di hundirê çarçewa misilmantiyê de, wiha mîrên Botan, Ihsan Paşa, Mihemdê Bedlîsî, Şêx Seîd, Şêx Mehmûdê Hefîd, Barzaniyê nemir û lîste dirêj dibe, agirên kurdî û kurdistanî ji şoreşan re vêxistin.
Mixabin dîsan yên ev şoreş têkbirin ew mele û şêxên kurd bûn, ên hîn nikarîbûn xwe ji ramîsana destan qutbikin û nikarîbûn nan bixun eger ji wan re neyê avêtin.
Teqez dagîrkerên qada Kurdistanê xweşik fêrî mejiyê van şoreşan bibûn, û dima li ser wan ku misilmantiya kurdan vegerînin berî rêya Neqşebendî.
Şêx Maşûqê Xiznewî xwest li gora yasayên vê demê ji kurdan re misilmantiyê bide nasîn û para wan di misilmantiyê de bîne ber çavên wan û li ser çavên kurdên Binxetê bi taybetî û kurdên parçeyên din bi giştî xewn çand, çend salekî avda, û çû.
Şêx Maşûq dîmen ji xewnên nû re afirandin, rê ji bo gavên berdewam di yek rêyê de ava kir dema hişt çavên binxetiyan hêsrekê nemirî bibarînin ji dem wan nûçeya kuştina wî bihîst.
Jina kurd aa her şêx û feqeyek di dît baz dida û ji tirsa wî hibrî dida serê xwe, hat û li gotinên şêx Maşûq guhdar dikir bi taybetî di cejnên newrozan de, û hişt ew yekem sînor ji sînorên tirsa pora xwe ya berdayî bişkîne, nas bike ew bi hibrî an bê hibrî misilman e, dikare careke din bi şêx re rûne û rûnişt, hişt ew bi hev re bilîrînin çi ku jinên kurd rewşenbîr an kebaniya malan bin dema gotina kurdî bi kirasê kurdistanî ji devê vî kesî dibhîstin, rêyek rind bû ku kebaniya malan jî fêrî çend mafên xwe ên kurdî bibe.
Zarokên Binxetê yên ku her yekî xwedî rih didîtin bazdidan, û destê wî diramîsandin, careke nû bû ku ala Kurdistanê ya pîroz li ser sînga wî bibînin, û ji herdu tiliyên wî yên nîşana têkoşînê didin, zarok jî fêrî herdû tiliyên hildayî bûn, û destên şêxan hew maçkirin dêmekî şêxekî kurd bi wan re dikene û dibe bira û hevalek ji wan re, û ez nabêjim bav ji ber hîn tirs di sînorên vê peyvê de heye.
Dapîr û bapîrên Binxetê tenha dikarîbûn di sînorên teng yên misilmantiya xwe de gotinê ji yekî xwedî rih û şaşik guhdar bikin û nasbikin misilmantî bi kurdî jî dibe.
Siyasetvanên kurd jî dikarîbûn axaftinek islamî kurdî nûjen ji devê kesekî xwedê rih, şaşik û cibe guhdar bikin, dêmekî ew bi zirtên xwe wan bêdeng nake.
Sekretêrê partiyên kurdên Binxetê jî fêrî gelek tiştan bûn û ji tevan bêtir lê nikarîbûn wî jibîr nekin, nikarîbûn toza salan ji ser kursiyê xwe ve hilînin ji tirsa revandina kursî ji bin wan.
Min navê vê gotarê kir pênc xulekên nû bo şêx Maşûq ji ber wî di bernameya Rasterast li ser Roj-Tv di dawiya bernamê de ji pêşkêşker Ejder Şêxo re got: Hema pênc xulekan bernameyê dirêj bike, hîn min gotina xwe bi dawî ne aniye. Ez dibêjim şêx: "Her pênc xulekên te hatin guhdarkirin tevî te ew li ser televiziyonê ne gotin, herdem hikûmeta Sûriyê salên ji zindanê li ser me birîn, ne xem e ku em fêrî salên cezayê ji wê bibin, lê em dixwazin salên cezayê ji hezkirinê ji tere li ser xwe bibirin”.