H  E  V  G  I  R  T  I  N  A

REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE


اتحاد المثقفين الكورد-غربي كوردستان في الخارج
rojava@rojava.net
 

 
 

Hevgirtin   Kurdi عربيEnglishSwedish Deutsch

 
 

 

 
 

Kurdologî


Kurmancî


Mafê Mirovan


Arşîv



 

Kêlîka Dawîn

Ehmed Huseynî

 
rojava.net 20.05.2005

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Duryanên ku zimanê me li pêşberî wan radiweste, duriyanine tirsnak in, reşbînane û giyankuj in.

Neteweya ku bi zimanê xwe afirandinê neke, hest neke, nerame, nekene, negirî û bi zimanê xwe hêrs û sermest nebe, ji zimanê xwe çêjê wernegire, zimanê wê, hêdî hêdî, bi şûn ve vedigere, lawaz dibe, nexweş dikeve, dimire.

 Siberoja zimanê me jî, pêdiviyî hêzeke taybet e, hêzeke dilsojane, hêzeke aferêner, hêzeke hizirdar, cegerdar,  evîndar û bîrewer e. Bi tenê hêzeke wisa dikere tiliya xwe deyne ser devê birînê û bi wêrekî, ji me re, ji xwe re, ji wan re bibêje: Çi bi serê zimanê me hatiye?

 Hetanî em bersiva pirsê wernegirin û em di wergirtinê de qada pirsan berfirehtir nekin, em dê pir bi hêsanî beşdarî kuştina vî zimanî bibin.

 Nivîsandina wêjeyî ji bo hişyarî û zanîn û dewlemendkirina asoyên mirovan e, bi kurtî, alîkariya mirov dike ku mirovaniya xwe kûrtir û tekûztir bike, li vir jî, ziman bingeha nivîsandinê ye, alava derbirîna hestan û kela derûnan û bercestekirina bîr û boçûnan e.

Bîr û boçûn û hizrên derbarê nasnameyê, neteweyê, hebûnê.

 Bîr û boçûn û hizrên derbarê bidestxistina nirx û astên bilind ên mirovaniyê.

 Bîr û boçûn û hizrên derbarê têgihiştina xwe û rûdanên derdora xwe.

 Bîr û boçûn û hizrên derbarê hastên welatperweriyê ku çawan di mêjî û

hestan de ji dayik dibin û çawan dimirin?

 Bi qasî ku îro zimanê me ji me bi dûr ketiye, di ti serdeman de ewqasî dûr neketiye!

 Bi qasî ku îro kurmanciya me bûye meydaneke vekirî bo nivîskarokan û sextekaran û keysperestan  û behremendiya zuha û qeşmer û nexwendewaran, ti carî, him di dîroka xwe ya dûr de û him jî di ya nêzîk de, wisa nebûye.

 Dema ku ziman dûrî hiş û hizir û hestan bikeve, êdî meydan vala dimîne, kî çi dibêje, çi dinivîsîne jê re dimîne. Û kî jî çawa bixwaze, çilo binivîsîne xwe azad dibîne!

 Hebûna me bi hebûna zimanê me ve girêdayî ye, bi qasî wan hewldanên ku li dar in û dixwazin girêdana me sist bikin, pêwist e em jî bi serhişkî û bi bîrewerî girêdana xwe rontir û hişktir bikin.

 Ziman, gelan û neteweyan, şaristaniyan çêdike, ka zimanê me yê ku van tiştan çêbike?

 Ka zimanê ku ramanê, felsefeyê, pirtûkxaneyê, rexnegiriyê, zanînê, hişmendiyê û kultûrê biafirîne?

 Ziman tune be, evîn û raman, felsefe, pirtûkxane, zanîn, hişyarî, rexne, dîrok, îro, doh, siberoj nîn in.

 Hêza ku min behs kir, berî her tiştî ji ku hatina xwe destnîşan dike, paşxaneya xwe ya rewşenbîrî dixwîne, şirove dike û çarenûsa xwe di çarçeweya zimanê xwe de dibîne...

 Rewşa zimanê kurdî, pirsgirêkên zimanê kurdî, lawazî û hêzên zimanê kurdî, bi cegerdarî dibêje. Şerê xwenizimdîtinê dike û bi hişeke rewşenbîrane li bermberî lawazkirina kurmanciyê radiweste .

 Bi zimanê xwe serbilind e û ji nasnameya xwe şerm nake, derfetên ku li berdest in bi viyaneke tund bi kar tîne, li kelepûra xwe vedigere û li hokerên damezirandina hişê xwe yê dîrokî digere.

 Di kêlîka dawîn de, di kêlîka herî dijwar a xwenasînê de, çanda xwe ya netewî, hest û wateyên hebûna xwe û hebûna zimanê xwe di nav pencên ji hesin ên bihujînê (asîmîlasyon) de dibîne. Bi tundî, li dijî veguhestina kultûra serdestan têdikoşe, giyanê zimanê xwe û dîroka zimanê xwe, ji çand û hizirîna lawaz û bêwate ya qeşmer û sûtal û nexwndewaran diparêze.

 

 
 

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE