Ez dikarim bibêjim ku mijara dewlemendtirîn di civaka gelê kurd de, çîrok e. Ji ber ku civaka miletê kurd dagirtiye ji bûyerên balkêş. Her bûyerek ji wan jî, bi serê xwe çîrokeke. Jixwe kurdan di her wextî de, êş û azarên xwe bi şêwaza wêjeya devikî gotiye. Çi bi dengbêjî û çi bi çîrokî, ev bûye babetek sereke li cem xelkê me. Ango, hemû xislet û taybetmendiyên çîroka kurdî, di rastiya civaka miletê kurd de veşartiye. Dema mirov di nava çîroka kurdî de kûr dibe, ya mîr û xelk, ya lehengek û evînî, ya çend bira û xwîşkek, yan jî gernasî, newekhevî û evînî der dihêt pêşiya me. Bê guman ev hemû rûdan û bûyerên balkêş in û naveroka xwe bi wate û êş û azar in. Lê mixabin li serdemên kevin pir çîrok bi devikî hatine gotin û nehatine nivîsandin. Sedema vê yekê jî bi bindestiya miletê kurd ve girêdayî ye. Lê, li serdema îro di warê çîroka nivîsadinê de dewlemendiyeke ber çav heye û bi dehan nivîskarên me, di nava cîhana çîrokê de, pênûseke dagirtî bi wêje û peyvên balkêş bi kar dihînin.
Çavkaniya çîroka kurdî civaka gelê kurd e. Civaka kurdan ji bo çîroka kurdî kaniyeke tim diherike. Çi di qonaxên kevin de (demê serhildan) û çi demên şoreşên kurdî, di nava van qonaxan de, bi hezaran babetên bibin çîrok hene û heta îro çi bi şêwaza kilasîk û çi bi şêwaza nûjen dihêne nivîsandin. Di van bûyeran de xisletên çîroka kurdî ev in: fedekarî, bêbextî, evînî, welatperwerî, mêranî, fedekariya jinê, comerdî, zikreşî, bexîltî, hevaltî, hogirî û mirov dikare van li gel babeta xiyanetê jî zêdetir bike.
Ango, felsefe û rastiya çîroka kurdî ji vê civakê derdikeve, heger em bibêjin ku her kurdek çîrokeke xwe heye ne şaş e. Ji ber ku jiyana kurd trajîdiyeke dagirtî û balkêş e. Dîsa bi vê mijarê ve girêdayî çîrok û civak, civak û çîrok, çîrok û giyanewer, giyanewer û çîrok, çîrok û mirov û sirûşt. Ev hemû hev dikin yek, hev du temam dikin û bê hev nabin.
Îro em kîjan pirtûka çîrokan vekin, yan jî çîrokeke çîroknivîsekî bixwînin, yê ev rastiya çîrokê li ser qada wêjeya kurdî bihê xuyakirin. Lê divê xal nehête jibîrkirin, naskirina nivîskarê çîrokê ji kurd re, ew dihête wateya serkeftina çîrokê, ger nivîskar civak, jiyan û erdnîgeriya miletê kurd nas neke, ev dihête wê wateyê ku ew jêdera hêza çîroka kurd jî nas neke û yê çîrokên wî kelî bin, bê çêj bin û dê dûrî rewşa xelkê bikeve û dê çîrok cihê xwe negirê. lewra taybetmendiyên çîroka kurdî di civaka kurdî de ye.