Dema ku yekî ji berpirsên malpera rojava.net, ji min pirsî: Çima tu jî goşeyeke taybet, di malperê de bo xwe venakî û tê de, her 2 heftiyan, nivîsekê naweşînî?, ez hindekî mam, ji ber ez pir hez nakim, xwe bi karekî ve girêdim, an jî sozekê bidim, ditirsim êdî nikaribim bi cih bînim, dê ji xwêneran û wî biraderê xwe jî şermezar bim. Piştî hindek monoloj û danûstendineke hundurîn di gel xwe, min biryar da, ku binivîsim, lê çi? Me li hev kir, ko ez her 2 heftiyan bikaribim kurtexwendinekê li pirtûkekê bikim. Ev pirtûk ji hemî cureyên nivîsînê be. Di pey biryarwergirtinê re, ez ketim heyra binavkirina goşeyê de, lê gelekî dûr neçûm û min got bila Pirtûk & xwendin be. De ka em wer in û bizanibin pirtûk çi ye û xwendin çi ye.
Ji hêla fîzîkî ve, pirtûk, kaxezên li ser nivîs hatiye belavkirin û di qewarê bergekî, an jî bendekî de ye, li gor pênasîna (UNESCO-pêdivî ye, nekêmtir ji 49 rûpelan be)Funksiyona pirtûkê, wan nîşanên grafîkî bike regez û naverokeke hişmendiyane  bi armanca veguhestin, fêrkirin û belavkirina wê hişmendiyê, di nav civakê de.

Roja pirtûkê ya cîhanî, di 23 Nîsanê de ye. Ev roj jî, roja wexerkirina W.Shakspear û Cervantes Saavedra ye.  UNESCO di sala 1995an de li cîhanê kire biryar û ji wê rojê ve, tête pîrozkirin.  Lucius Annaeus Seneca, ko navê kiribûn Seneca yê genc (*1 P.z li qurtuba; † 65 P.Z. li nêzîkî Rom), yek ji wan Philosoph, Dramatiker û lêkolînerê suruştê yê Roma bû, li ser pirtûkê weha digot: „ Dema herî pir ko ez derbas dikim, ew danûstendina di gel pirtûkên min e“.

Pirtûk
Şiyana Pirtûkê heye
Bipeyive
Bigirnije
Çavbigirî be
Xewnan bibîne
Geştê bike
Esseh carekê dê
Mirov pêdivî
Pirtûkekê bibe
Dako di gel
Bipeyive
Bigirî
Bikene
Xewnan bibîne û bikaribe
Geştekê bike

 Pirtûkek
Ez pirtûkekê dikrim
Ew li vir nexşeya min e
Pirtûkê dixwênim
Ew niha di hundurê min de ye
Tu pirtûkê dixwînî
Niha di hundurê te de
Ji ez û tu
Pirtûk
ME diafirîne
„Alfons Schweiggert“

Xwendin, rêya berbi zanebûnê ve ye. Di rêka xwendinê de, mirov zaniyariyên tiyorî peyda dike û pişt re dikare wan tiyoriyan li dar bixe.
Xwendin nebe kes naçe pêş peyda dibin pirr derd û êş“  Cegerxwîn                                                               
Bi van herdû regezan ve, jiyan û serpêhatiya pêşkeftina cîhanê girêdayî ye. Mirovê bêpirtûk, di pêpelûka herî jêr ya nezaniyê de ye û ew civaka nexwendewar, nikare bi pêş bikeve, neşê zatê xwe nas bike, ne jî şiyana wî bo bidestxistina viyana pêşvebirinê heye. Bi kurtî civakek bêhêvî û bêpaşeroj e. Peyveke Islandiyan heye, dibêje „ baştir e, tu pêxwas bî, lê ne bêpirtûk. Ji bo xwendin di nav civatê de belav bibe, ji bo ko mirovên me, bibin xwedî zaniyarî û bîr û behwerî, pirtûk pêdivî ye, lê di behweriya min de, ta wêjeya pirtûkxanê derbasî nav civaka me nebe û nebe diyarok, mirov nikare hêviyekê ji civakê bike. Pirtûkxan e, hişê civakê ye û saziya herî giring, bi nerx û giring e, ku rêvebiriya zanistiya mirovahiyê dike.
Bi xwendinê asoyên xwêner berfereh dibe, nirxên ciwanî, hunerî û zanînê yên deqî jî bêhtir diyar û eşkere dibin. Xwendina bi rêbaz, rê li ber xwêner vedike, dako şop û şûnên zanebûnê bêne naskirin, her weha, me ber bi têgeh û diyarokên din ve dibe:
1. Xwêner û deq
2. Ragehandin û kartêkirin
3. Hunerî û estatîk(Ciwanî, Spehîtayî, bedewî)
4. biyava ciwaniyê
5. şirovekirin û vepirsîn
6. Asoyên cuda yên deq û pirs û vekirina wî.

Ji bo em wan nîşanên veşartî û yên nehestewr bibînin, ez dê, her du heftiyan, li gor têgehiştin û zanîna xwe ya kêm û hindik, pêkolê bikim, li ber we xwênerên berhemdar, dîmenê xwendineke bi dawînehatî deynim û bendewarê miştkirina wê biyava şopandin û vepejindina we bim û ta pirtûkeke din û derdekî din.
 

 tengezarmarini_41@hotmail.com