Kurdî
Lêkolîn

Werger

Helbest
Gotar
Çîrok

Hevpeyvîn

Nivîskar

Arşîv

Şevçira

Kurmancî

Başûrname

Êzîdxane


 

 

 


Pêjna
Baranê


Hevgirtin

Pirtûk &
Xwendin


Urkêş


Şevçira


Kurmancî


Kurdart



Êzîdxane



بعض نافذة

كردستان
 عربياً

القوس
الثالث

Dibistan
A-Z

Qehwa sibehê
 

 
عربي
 Deutsch
 English
Redaktion  

 

H.R.R.K    West Kurdistan Intellectuals Union

27 June 2007 23:42

 

Hoşeng Broka

li ber dergehên „Kurdistana hov“

(3/3)  Ragihandina hov

Hoşeng Broka

Xwîna Duwayê, ya ku hov û hov çû kevirbarankirinê, poxên „Kurdistanîbûyîna“ gelek dezgeh, alav, û aqilên ragihandia bi Kurdî, serav kirin.
Yên ku dengûbasên kuştina xwîna Duwayê, şopandin, dizanin ku di kuştina çivîkên xwîna wê de, hewldanên mezin hatin kirin(û hîn jî li dar in), daku gelek çivîkên din, yên ji xwîna Duwayê û wêdetir, bi heman kevirên hov, bibin „recimkirin“ û kevirbarankirinê.http://www.albasrah.net  Yekemîn dezgeha ragihandinê bû, ku dîmenên hawara xwîna Duwayê, internet û internet, birin belavkirin û provokekirinê. Herweha di seetên pêşî de, dîsa heman malper, wek aliyekî ragihandina provokatîv, dezgeha yekemîn bû, ku  Duwa wek „şehîda îslamê“, da pêşkêşkirin û naskirinê. Jixwe „albasra.net“ jî, wek tê zanîn, dezgeha fêrmî ya jêmayên basîstên Saddamî ye.
Dîktatorê „komara tirsê“ Saddam Hisên simbola vê malperê, ya herî „pîroz“ e. Ew tê de, ku îdyolojiya wê, li ser „çanda tolvekirinê“, ava ye, wek „serwerê cîhadîst, seyda û bavê şehîdan“, hatiye pîrozkirin, îdolkirin û mubarekkirinê.
Paş provokekirina wan dîmenên hovane, bi çend kathejmêran, kevirbarankirina xwîna Duwayê, bi lez û bezeke internetî, ku aqil bawer nake, hate weşandin, belavkirin û heyteholkirinê.
Di rojên pêşî de, paş belavbûna „fitne-nûçeyên“ di derbareyê wê xwîna bêrî de, herêmên Êzîdiyan li Îraqê û Başûrê Kurdistanê (Şêxan, Başîk, Bahzan, Şingal), derbasî qonaxeke nuh ji gefxwarin û tehdîdkirinên „allah-û-ekberçiyan“ bûn.
Çeteyên terorê bi serokatiya mîrên „Dewleta Îraqa Islamî“, ku saziya rastûxo girêdayî rêxistina „Al-qayîda“ û şêxê terora wê „Ûsama Bin Ladin“ e, dest bi kampanya belavkirina „fetwe-nivîs“ û „fetwe-xutbeyên“, ku di wan de, kuştina hemî Êzîdiyan hatibû helalkirinê, bi awayekî pilankirî û aktîv, kirin.
Ew kampanyayên tolvekirinê, ku kuştina Kurdên Êzîdî li seranserî wan, wek armanc û nêçîr, hatibûn  helalkirinê, mixabin, ji hêla hindek camiyên Kurdistanê, û şêxên wan yên qaşo „bi Kurdî“ jî, hatin destekkirin û piştgirîkirinê(Bo nimûne binêre: http://www.efrin.net/cms/erebi/index.php?option=com_content&task=view&id=1683&Itemid=29 ).

Çinîna hov

Tolvegirtin pilankirî, giran, zû û pirr hesan hat.
Di 22.04.07an(bi 2 hefteyan paş xwîna Duwayê), Allah-û-ekberçiyên „Al-qayîda“, rê li ber bûsekê, ku tijî karkerên Misilman, Feleh û Êzîdî bû, girtin, û ji wan 26 karkerên xizan, yên Êzîdî, mîna pezê qurbanê, dan ber xwe û ew li taxa „Alnûr“ a Mûsilê, gullebaran kirin(ji wan 24 kesan jiyana xwe ji dest dan, û 2 kes jî, bi giranî, birîndar bûn).
Paşê(26.04.07) bi rêya „fetwe-nameyekê“, li jêr navê „ji bo heyfhilanîna te xwişkê/ثأراً لكِ ياأختاه„, terorîstên „Dewleta Îraqa Islamî“, bûyera „yekşema xwînê“, hilgirtin ser xwe.(http://www.7rafes7.com/vb/showthread.php?p=17869 )
Di „fetwe-nameyê“ de, bang li Êzîdiyan tê kirinê, daku „dînê xwe yê „Şeytanî“, „batil“ û „kafir“ berdin û werin ser „dînê heq/dînê Islamê“, û herweha gefên mezin li wan tên xwarinê.
Di berdewamiya „fetew-nameyê“ de, tê diyarkirin ku gullebarankirina her 26 karkerên Êîzîdî „hindek ji tolvegirtinê“ bû, mîna ku şêxên wê dixwazin bibêjin: „ev lêlê bû, lê lolo hîn mayîye“.
(ji bo temaşekirina dîmenên vê kuştin û hovîtiya helal, binêr e: http://www.alhanein.com/vb/showthread.php?t=14054)
Wek serencama heman „tolhilanîna pîroz“, di 29.04.07an de, 2 xortên Êzîdî, yên din jî, li Mûsilê, rastî êrîşên çeteyên terora  Islama tundrew hatin, û di wê „gullebarankirina pîroz“ de, jiyana xwe ji dest dan.
Herweha di 04.06.07an de, xortê bi navê „Ayid Xêro Hemed“, li ser destên gurûpeke terorkar, jiyana xwe ji dest da û bavê wî jî bi giranî birîndar bû. jixwe berî vê kuştinê, bi dora heftiyekê, Baedriyê bi navê Serhat Hecî Berkat jî, bi pêwana Êzîdiyatiya wî, ji ciyê karê wî hatibû revandin, terokirin û gulebarankirinê.
Di pey wan „kuştinên helal“ re, gelek rûdanên din, ku Êzîdî bi qewimandina wan re, bi gefxwarinên terorê re, rû bi rû man, derketin holê.
Li gorî çavkaniyên curbecur, karker, xwendekar û karbidestên Êzîdî li „Hewlêra paytext“ û hin bajar û bajarokên din yên Kurdistanê jî(wek Duhok, Zaxo,…), hatin tehdîdkirinê. Lewre ew mecbûr man, ku karûbarên xwe li cih bihêlin û vegerin deverên xwe, yên ku kesûkarên wan, li wir, niştecî dibin.
Herweha tê zanîn, ku Li Mûsilê, ev demeke, ku qet rê û çûnûhatinên eşkere, ji bo Êzîdiyan neman e. Bi sedan Xwendekar, karker û karmendên Êzîdî, di bin gefên terorê û tehdîdên „kuştina helal“ de, mecbûr man, ku her tiştî berdin û vegeriyan nav kesûkarên xwe, daku xwe ji  „terora hesan û hazir“, qurtal bikin.

Ximava bi Kurdî hov

Bê guman, ragihandin şêweyek ji şêweyên danûstandinê ye, hem bi xwe re, hem jî bi yên din re.
Di rêya alavên ragihandinê, yên curbecur re, mirov hewl dide, ku wêneyê xwe(Ez/Em) beramberî wêneyê yê din(Tu/Hûn), bike. Kewate, di wexta ku mirov, ragihandin û ragihandin, hewl dide, ku wêneyê xwe damezirîne, di wê demê de, pêwîstiyek bi  damezrandina wêneyê yê din, û herweha sazkirina şêweyekî danûstandinê di navbera herdu wêneyan de, xwe ferz dike.
Bi qasî ku berî her tiştî, gereke ragihandin, prînsîp û mîsyon be, hewqasî jî(em bixwazin, yan jî nexwazin), ew acinda, berjewendî, nebêrîtî, hesabdîtin, hesabsafîkirin  û gelek tiştên din e jî.
Di dema ragihandineke, ku hevqas tişt dikarin, tê de hebin, bê guman, gilî û gazin ji aliyên ragihandina antî-Kurd û antî-Kurdistan, nayên kirinê, ku ew kuştina Kurdan bi Kurdan, yan jî Kurdên Êzîdî, bi Misilmanên Kurd û Ne-Kurd, bibin helalkirin û fetwekirinê.
Lê diyardeya herî seyr, li ser asta „rahiştina“  xwîna Duwayê, ew bû, ku pareke mezin, ji ragihandina Kurdî(çi li Kurdistanên hundir, çi jî li Kurdistanên derve), ku „Kurd û Kurdistan“ kirine „Qemîs Osman“ û mîna „cubbeyan“ li şêxên pirtûkên xwe kirine, kêm-zêde, ew jî, wek ragihandineke „Islamîst“, û heman-heman wek zimanhalê „Dewleta Kurdistana Islamî“, çû xwepêşkêşkirin,  xweîlankirin û xweeşkerekirinê.
Hate diyarkirin, ku herwekî çawa çeteyên „Dewleta Îraqa îslamî“, li gorî îdyolojiya xwe, ya ji kuştin, tolvegirtin û terorkirinê, Duwa wek  „şehîda Islamê“, bi nav kirin, daku li jêr wê „şehîdîlankirinê“, kuştina Êzîdiyan helal bikin, weha jî parekê ji ragihandina Kurdî, li jêr kartêkirina heman îdyolojiyê, heman cubbe û heman şaşikên heman çeteyan li xwe kirin, û bi hemd û dîrekt (yan jî bê hemd û îndîrekt), heman „şehîdbinavkirina“  Duwayê, birin pîrozkirin û propagandakirinê.
Li ser asta gelêrî û hindekî ji kolana Kurdistanê jî, jixwe hate diyarkirin, ku xwîna Duwayê çawa wek xwîna „şehîda Islamê“, hate pesendkirin. Lewre, li jêr heman mebesta islamîst, li gelek bajarên Kurdistanê, hin saziyên gelêrî, Misilmaên xwe li ser Êzîdiyan provokekirin, û herweha diyarî, para û „xêra Xwedê“ li her dê û bavekî, ku navê Duwayê, li ser zaroka xwe ya nuh, daditanîn, belav kirin.  
Wek rêyalîte, li gorî ku hate diyarkirin, jixwe çu têkildariya Duwayê bi „misilmanbûyînê“, „yan jî bi „dînguhertinê“ re, nebû, daku ew wek „şehîda Islamê“, were provokekirinê.
Dibe ku wê heskirin ji her dînekî din bihtir, wek bawerî, bo xwe hilbijartibe, lê daxwiyanî û diyardeyên ku rû dan, qet behaneya „Al-qayîda“ nadin belgekirin, ku ew „misilman bûye“, daku wê wek „şehîda Islamê“, li qelem bidin.
Daxwiyaniyên ku bi navê Meclisa Rûhanî ya Êzîdiyan, Mîr Tehsîn, Babe Şêx, bavê Duwayê, û herweha agahiyên ku bi navên hin berdevkên asayişê, hatin belavkirinê, tevan, li gel şermezerkirina wan ji kuştina xwîna Duwayê re, dan diyarkirin, ku  „ew ji ber egerên namûs û rewişt û tîtalên eşîretiyê, hatiye kuştin, lê ne ji ber guhertina dîn“.     
Ev li ser asta yên ku dijîn.
Herweha li ser asta „yên mirî“ jî, jixwe hate ragihandin, ku candekê xwîna Duwayê, ya „bazdayî“, radestî ax û bêdengiya  goristaneke Êzîdiyan(Şêx Şems), hate kirin, û li wir, ew li kêleka wê cîrantiya sar, bi Êzîdiyên xwe yên sar re, di wê axa sar de, aneha, heskirina xwe ya mayî, dijî. 
Bê guman, mebest ji vê dabaşê, qet, ne diyarkirina „dînê“ Duwayê, ne yê „kevin“, û ne jî yê nuh e(wek ku hat provokekirinê), belkû mebest bihtir, tazîkirina wan behaneyên çeteyên Islamîst e, ku li jêr fetwederxistina wan, xwîna tevaya Êzîdiyan çû helalkirin, gefxwarin û tehdîdkirinê.
Mebest jê hetikandina wî aliyê mezin ji ragihandina Kurdî ye, ku çawa fetwename û kînnameyên tevgerên Islama tundrew, yên ku kuştina civak, dîn û Xwedayê Êzîdiyan helal kirin(û hîn jî dikin),  li ser milên xwîna Duwayê, derbasî aliyên Kurdistanê kirin.
Mebest kurt û Kumancî, destnîşankirin û binavkirina wan şaşikên mezin e, ku haha bi dîrok, ciyografî, kultûr û zimanê Xwedayê „yên din“, diçin serên hin aliyên ragihandina Kurdistanê û Kurdên wê, yên  „mezin“.
Mebest tazîkirina wan şaşikên bi Kurdiya „bêjî“ ye, ku di vegirtina wan de, eşkerebûna sînorên „Dewleta Îraqa Islamî“, bi qasî eşkerebûna sînorên „Dewleta Kurdistana Islamî“ ye.
Pareke mezin ji ragihandina bi Kurdî, ji „xwediyên Duwayê“ bihtir, li wê „xwedî derketin“, lê ew „xwedîlêderketin“ ji wê xwînê û wêdetir bû.
Pirr şêxên ragihandina bi Kurdî, ji dê û bavên wê bihtir, li ser xwîna wê girîn, lê ew „giriyê zirmezin“ ji xwîna Duwaya mezin, mezintir bû.
Wan ji çivîkên ku di xwîna wê de, dihatin ferfitandin, bihtir xwe „ferfitandin“, lê ew „xwefirfitandina zirmezin“, ji wê xwînê û ji wan çivîkan, zêdetir bû.
Wan „Duwa“ û kevirên wê gotin, lê diyare ku sotin, sotandin û kuştina „Duwayên din“, nayê gotin???
Ew „Duwa“ ev „Duwa“ bûn.
Ew „namûsa hov“ ev „namûsa hov“ bû.
Ew kuştina kêr û kêr, sotin û sotin, gulle û gulle, ev kuştina kevir û kevir bû.
Ew mêrên  wê desthilatdariya hov, ev mêrên vê desthlatdariya hov bûn.
Ew „qanûna hov“ ev „qanûna hov“ bû.
Ew Kurd û ew Kurdistanên wan yên hov, ev Kurdistan û ev Kurdên wê, yên hov bûn.
Di wê xwîna bêrî de, Kêm Kurd man, ku „kevirekî“, xwe negotin.
Wey li wî û wê „xwîna bêrî“, bike xwîna navê xwe.
Wey li wî û wê „Duwaya bêrî“ bike bercêwiya xwîna xwe.
Wey li wî û kuştina wê „heskirina bêrî“ bike kuştina heskirina xwe.
Her yekî ji hêla “kevirê” xwe de, hewl da, ku  nivîsekê, nîvnivîsekê, gotarekê, sergtar û bingtarekê, kînnameyekê, helbestekê, yan jî melbestekê, di xwîna Duwaya “xerîb û bê şens û nesîb” de, dabiçikîne.
Lê pirsa ku dimîne, ev e:
Gelo wan çi da Duwayê û çi ji xwîna wê standin?
Wan çi da Kurdistana wê, û çi ji navên herduyan standin?

   Dîroka hov

Kevirbarankirina Duwayê, nivîsandin û nivîsandin, di dergehên pan û fereh re, derbasî „dîroka hov“ bû.
Ew „dîroka hov“ e:
Çimkî, lehengên wê hov bûn; kevirên di navbera destên wan û xwîna Duwayê de, hov bûn; ew kêlîkên ku kevir û kevir diherikîn, hov bûn; qanûna ku ji ber potînên „asayişa zêrevan“ dipekiya, hov bû; çavên şahid, „holehola“ şahid, dest û lingên şahid, mêrên şahid û erd û asmanên şahid, hov bûn.
Lê dîsa dîrokxwêner, dîrokxepêr û dîrokdaner dê her ji Kurdistanê û Kurdên wê bipirsin:
Gelo ew „dîroka hov“, dîroka kî bû, dîroka çi bû, dîroka ji bo kî û ji bo çi bû?
Ew dîroka kîjan ax û avê, kîjan erdê û kîjan asmanî bû?
Dîrok, dê her Kurdistanekê(dûr yan jî nêzîk), bipirse:
Ew Kurdistan ya hovîtiya kîjan „kevirî“ û kîjan „kêrê“ bû?
Ew „kevir“ û ew „kêr“ yên hovîtiya kîjan Kurdistanê û kîjan Kurdên wê bûn???
Kurdistana mayî, dê her bipirse...
Kurdên mayî, dê her bipirsin....
Dîroka mayî, dê her bipirse.....
Ximava mayî, dê her bipirse......
Kevirên mayîn, kêrên mayîn, û jinên ji ber mêrên bi Kurdî, mayîn, dê her, bipirsin.......

 

 

 

 

                                                                 

ji bilî nivîsên ku bi navê Hevgirtina rewşenbîran û bi navê malpera rojava. netê
werin weşandin, her nivîskarek berpirsê naveroka nivîsa xwe ye!

 
Destpêkirina malperê: 01.12.2004 / www.rojava.net - © 2004-2005

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN ROJAVAYÊ KURDISTANÊ
rojava@rojava.net

Design: www.hesso.de
rojava.net rojava.net_INDEX_KURDI Neue Seite 1 rojava.net rojava.net Neue Seite 1 Neue Seite 1 Neue Seite 1