Kurdî
Lêkolîn

Werger

Helbest
Gotar
Çîrok

Hevpeyvîn

Nivîskar

Arşîv

Şevçira

Kurmancî

Başûrname

Êzîdxane


 

 

 


Kampaniya
100.000 imze


2006 Sala

zimanê kurdî



Urkêş


Şevçira



Êzîdxane

 

Kurdart

 
عربي
 Deutsch
 English
 Swedish
Urkêş
 Hevgirtin
 Contakt  

 

H.R.K.R.D     The Kurdish Intellectuals Union- West Kurdistan- Abroad

28 January 2008 16:05

 

 

Kurdistana Şêxan“: hindek pirs û hindek Kurd?!
Hoşeng Broka

(5/5)
„Kurdistana Şêxanê“:
Pirsa dadgehê

Ligel ku îfadeyên destpêk(berî ku bûyer biqewimin), yên asayişê, herdu xortên Êzîdî, bêrî derxstibûn, û paşê ew serbest dabûn berdanê(piraniya çavkaniyan ev nûçe piştrast kirin: Ajansa DIHA yê/17.02.07, Azadiya Welat/17,19.02.07, Ozgur Politika/17,, Mîrê Êzîdiyan, ) , û li gel ku ev bûyerên terorane, wek serencama nûçe-fiteneyeke/nûçe-dereweke, hazir, û çêkirî, di aliyekî ji aliyên ragihandan „Kurdistana fêrmî“ de(PUKmedia, 15,16.02.07), hatin ragihandinê, lê em wisa werbigirin ku ev nûçeya derwîn û fitneperestane, „rast“ bû.

Li vir, çend pirsên giring li ser asta zarawên qelew wek „azadî, komelgeha medenî, mafên mirovan, mafên baweriyan, mafên kêm-dîn û kêm-netewan, yasa, wekhevî…htd.“, ku bûne klêşe û duruşmên hertim hazir, li ser zimanê Kurdên desthelata „Kurdistana Xwedêgiravî azad“ û herweha „rewşenbîrên“ wan, yên ji çepiklêdanên dirêj re, hertim li kar û siwarkirî, mirov dikare çend pirsan arasteyî wê „azadiyê“, wê „Kurdistana Xwedêgiraviyê“, û wan Kurdên li ser „sifra Kurdistana hazir“, bike:

-          Gelo ew çi „azadî“ ye, ku „jinek“ ji „hewleriha“ xwe, û ji neçariya „azadiya“ xwe, ji mala mêrê xwe, ya „neazad“, bazbide, û xwe bavêje bextê du xortên polîs û asayişa wan, û paşê heman asayişa wê Kurdistana „azad“, wê „keça bê çare û mefer“ radestî kêrên „feqeyên tariyê“ bike, daku li ber guh û çavên „hikûmeta Şêxanê“, were qurbankirinê?

-          Aya kanî Kurdistana „mafên jinan“, „mafên mirovan“, û „mafên zarokan“,  ku jinek li ber çavên zarokên wê, were jiholêrakirinê(Berpirsê liqê 20ê Ferîq Farûq, di semînareke xwe de, di Koçka Êzîdxana Kurdistanê- Laliş de/19.02.07, ev nûçeya kuştinê, piştrast kir)

-          Gelo ev çi Kurdistana „sivîl“ e, ku li ber guh û çavên „berpirs, asaiyş û pêşmergeyên“ wê, miletek/oleke sihê( ku hejmara wan xelkên wê tenê di Îraqê de, digihe dora 650 000 mirovî), di „gunehkarî“, „bersûcî“, yan jî „sûcdariya“ du xortên wê de, were gunhbarkirin û terorkirinê?

-          Aya ev çi Kurdistana „yasa û qanûnê“ ye, ku di çareserkirina bûyerên wisa de, yasa û qanûna ku „yeka wê nabe didu“, û a herî serdest û bilid(di ser Xwedê û di bin Xwedê re; di ser Kurdistanê û di bin Kurdistanê re), „yasa û qanûna“ binê konan, binê kêran û şûran, binê Allahûekberan, û binê şaşikan e?

-          Gelo ma ev ne aliyekî herî kambax, tirsnak, xeternak, û terorane ye ji aliyên wê „Kurdistana hov“ e (Karel May), mîna ku hindek nivîskar û gerhokan bi nav kiriye?

-          Erê ev çi „azadî û mazadiya“ li wê Kurdistanê ye, ku devê dezgehên ragihandina wê(li ser asta bûyerên Şêxan û gelek bûyerên din yên „hestyarane/hessas“), bi kilît, qefle û merbetên partiyane, eşîretane, xalûxwarzêyane û berjewendiyên takekesane, hatine girêdan û gemkirinê?

-          Gelo ev çi Kurdistana ragihandina dezgehên „azad“, tirtire û zirmezin e, ku çareseriya bûyerên wisa mezin, li ser asta „gengeşeyên ragihandinê“, di odeyên „Paltalkê“ re, derbas dike? Gelo ev bûyerên mezin, yên ku pirr „Şêxanên“ wê li seranserî Kurdistanê hene, çima dê gengeşekirina hemî sînaryo û aliyên wê, ne li ser dezgehên ragihandina Kurdistanî be, bi taybetî Tv-êyên asmanî(ku ji wan li Kurdistanê 3 Tv ê hene) daku Kurd bikaribin bi milyonan beşdarî analîzekirin û çareserkirina wan bibin, lê wê di rêya koçkeke palatalkê de be, ku tenê 200-250, kesên diyar û nediyar, dikarin beşdar bibin?

-          Li şûna ku ev Tv-êyên li hewa, pirraniya wextê Kurdên xwe bi „zîqzîqa stiranên li hewa, ku guh ji wan re neman e“, û „bazdana keçikên boz û befrînî li pey Kurdên „laşê modêrn“, û nûçeyên „bangeşiyane“ û li hewa, derbas dikin, aya çima van bûyerên mezin, ku dê di paşerojê de, „Şêxanên“ mezintir, û Kurdistanên tevlîhevtir, ji Kurdan re/tevaya Kurdan û Ne-Kurdan û tevaya Kurdisana wan re, bîne, nadin zelakirin û gengeşekirinê?

Ev pirsyar û gelek pirsyarên din, ji Kurdistana „azad“, û hikûmeta wê, ya „fêftî-fêftî“, tên kirinê, çimkî Êzîdî Kurd in, herwekî çawa ku Şêxana wan jî, Kurdistan e.

Ev pirs arasteyî aliyê „Hikûmeta Herêma Kurdistanê” ne, çimkî „hikûmeta Şêxan“, ku quncikek ji wê ye, di van bûyeran de, gunehbar e.

Gunehbarî, xemleysî û terefdariya vê hikûmetê(Şêxan) jî, di van bûyeran de, ji daxwiyaniyên fêrmî, yên hindek berpirsyar û niwênerên bilind, yên Kurd, li Bexdayê û herêma Şêxanê, bi eşkereyî, tê diyarkirinê.

Rêzdar Îdo Babeşêx(şêwirmendê serokê Îraqa fedral mam Celal Telebanî, bo karûbarên Êzîdiyan), di rûniştineke fêrmî û berfereh de, bi serokatiya rêzdar Sîdad Barzanî(niwênerê serokê Kurdistanê rêzdar Mesûd Barzanî), weha dibêje: „ez tevaya berpirsyariya bûyeran, dikim sûcê hêzên asayiş û partiyan li herêmê, çimkî berî rûdana bûyeran bi seetekê, min berpirsê liqê agahdarî kêşeyê û problemên wê yên berîmakn,  kir, lê diyare ku ew ne bi qasî birpirsyariyê bûn“(PNA/ Xidir Dumilî , 18.02.07).

Herweha di heman civînê de, berpirsê „Bingeha Laliş/ şaxê Şêxanê“ û endamê liqê 20ê yê PDKê, rêzdar Kerîm Silêman, vê „neberpirsyariyê“ dupat dike û dibêje: „Rast e, berpirsên bajêr û bi taybetî berpirsên asayişê, bi karê xwe ranebûn û ne bi qasî berpirsyariyê bûn

Jixwe tawanbariya Xisro Goran(berpirsê yekê yê PDK, li Mûsilê û cîgirê parêzerê wê),  di biçûkxistin, piştguhkirin û herweha rêlibernegirtina bûyeran de, ji axaftinên wî yên li ser Tv-yan û hin nivîsên, ku internet û internet çûn belavkirinê, diyar û eşkere ye.

(tenê bo nimûne binêre: http://doxata.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1330 )

Herweha serdana wî ya di 06.03.07an de(paş bûyeran bi 17 rojan), bo Baedrê û lêborînxwestina wî, ya „îndîrekt“, ji mîrê Êzîdiyan, eşkere, diyar dike, ku rola wî di marjînalkirin û xemleyskirina terora bûyerên Şêxan de, çendîn mezin bû.

(binêre: http://www.bahzani.dk/services/forum/showthread.php?t=14049)

Goran di wê serdanê de, „gunehê“ xwe di bûyerên Şêxanê de, weha sivik dike: „daxwiyaniya min ya TV-êyî, ne li asta helwesta min, ya beramberî Êzîdiyan bû. Ew daxwiyanî, tenê ji bo vimirandina agirê bûyeran û rêlibergirtina gurrkirinê bû“!!!???

Li gorî danûstandina Goran, ya neberpirsyarane, bi bûyeran re, jixwe ev „lêborîna îndîrekt“ mîna „xwarina helwawê bi aqilê Êzîdiyan“ bû.

Hîn di seetên pêşî de(berî ku terora bûyeran fereh bibe), ji Xisro Goran û parêzgeha wî, hate xwestin, ku derbasî Şêxanê bibin, daku rê li ber „terora mumkin“ bigirin, lê ne wî û ne jî hikûmeta wî(ya Mûsilê), ne tenê tiştek nekirin, lêbelê nehiştin ku hin aliyên din jî destên xwe dirêjî Şêxanê, bikin[1].

Heta bi vê kêlîkê jî, li ser asta hesabdîtina bi „Hikûmeta Şêxanê“ û girgirekên wê re, „Hikûmeta navendî li Hewlêrê“ hîn tiştekî fêrmî û zelal, diyar nekiriye. Tenê hate ragihandin, ku qayimqamê Şêxanê Xêrî Nehmo(ku ew jî Êzîdî ye), di 15.02.07an de(li gora hevpeyivîna rojnamevan Xidir Dumilî, bi wî re), ji wezîfedariyê hatiye avêtinê. Wekî din, hemî berpirsên hizbî yên bilind(di serê wan de Xisro Goran), hîn wekî berê(û mezintir), mîna ku tiştek neqewimî be, li ser karûbarên xwe ne.

Lê pirsa li vir, ku hîn jî daleqandî dimîne, ev e, gelo berê vê „hikûmeta Şêxan“, ya ne berpirsyar û şêxên biryarên wê, dê li jêr yasa û qanûna „Kurdistana yasayê“, ya li ser kexezan nivîsandî, li dadgeheke petî û zelal be, yan berê wê û Kurdên wê, dê li jêr „yasa û qanûna“ binê konan, binê „tekyaxanan“ û binê duruşmên qelew, yên partiyên ji totalîtariya qelew, li dadgeheke „bi dizî“, „bincilk“, û „xalûxwarzêyane“ be???

„Kurdistana Şêxanê“:
Pirsa azadiyê

Ji Şêxan û vir de, pîvanên danûstandina bi Kurdî(ji kêmanî ji hêla kurdên Êzîdî ve), li Kurdistanê serûbinî hev bûn.

Kurdistan(kî bixwaze yan jî nexwaze, bibîne yan jî nexwaze bibîne), bi Kurdî, ji hêla Êzîdiyên wê ve, bû ciyê pirseke sext, zehmet,  êşdar, û mezin.

„Kurdperwerên“ Kurdistana li hewa, yên ku pirsa Şêxan, heya ji wan hat, dan biçûkkirin û piştguhkirinê, bila herin li dawîtirîn encamên terora Şêxanê bikolin, daku bizanibin û bo xelkên ku derew li wan hatin kirin jî, bidin zanîn, ku Şêxana wan digot, ne Şêxana ku bi rastî, qewimî bû.

Tenê bo nimûne, di dawîtirîn raporta, Tv-ya Al-Arabia de, hate ragihandin, ku ji Şêxan û vir de, heta aneha dora 50 000 Êzîdî, li bîroyên penaberiyê, yên girêdayî UN li Sûryê, hatine qeydkirinê, daku bi daxwaza xwe, ji Îraqê koç bikin.

(http://www.alarabiya.net/Articles/2007/04/05/33221.htm )

Nivîsandin, ragihandin û çalakiyên, di derbareyê „Kurdistana Şêxanê“ de, yên ku li seranserî wan, „Hikûmeta Şêxanê“ û sîstema Kurdistanê ya sosyal, hatin rexnekirin û protestokirinê, ji hêla hindek aliyên, ku Kurdistanê ji her kesî pêştir ya xwe dibînin, çi eşkere û çi bi dizî, bi tundî, hatin tarîkirin û redkirinê, û ew nivîs û çalakî, wek „propagandaya li dijî Kurdistanê“, li qelem dan.

Ew xwedî û destpêşkerên wan rêyaksyonên paş „Kurdistana Şêxanê“(ji nivîsandinê heta bi xwepêşandanê), ji hêla „parêzerên Kurdistana gendel“ ve, ne tenê hatin redkirin, belê ew li ser hindek astên bilind û fêrmî, hatin „sorkirin“, boykotkirin û tehdîdkirin jî.

Bê guman, di wan rêyaksyonan de, hindek astên nizm û neberpirsyarane, dikarin werin destnîşakirin, û hebûn jî, lê tiştê ku ciyê seyrmanê ye, ew e, ku hemî rêyaksyon, heman heman, ji hêla „avokatên Kurdîtiya gendel“ ve, mîna hev hatin gunehbarkirin û binçavkirinê.

Ev „avokatên Kurdperweriya kurtêlxwer“, ne tenê ji Başûrê Kurdistanê, belê ji seranserî aliyên wê, yên mirîdane bûn.

Ewan „avokatên Kurdistana hestyarane/hessas“, mîna hercarê, terora Şêxan jî, wek serencama destên derve, projeyên derve, pilanên derve, dijminên derve, Islama derve, Allah-û-ekberçiyên derve, û terora derve, birin behanekirin û sefsetekirinê.

Jixwe helwesta rewşenbîraya bi Kurdî(li derveyî çend nimûneyên ji vir û ji dera han), di derbareyê terora Şêxanê de, bi qasî ku ew aliyê pirseke mezin û sosreteke mezin bû, hewqasî jî, ew aliyê fedîkariyeke mezin û daxbariyeke mezin bû.

Li wexta ku „Kurdên rewşenbîr“, xwe  xam dikirin, û bê his û bê pêjin, xwe li bêdengiya mikum daditanîn, yan jî, mellaqî bo „felsefeya Kurdperweriyê“ û Kurdperwrên wê dikirin, rewşenbîrên Ne-Kurd, ji paş oqyanosan, hêrs dibûn û pisra Alla-û-ekberkirina  azadiya bîr, bawerî û olên „Şêxana Kurdistanê“, wek terorkirin û Allah-û-ekberkirina azadiya  xwe, li qelem didan.

Seroka saziya „Leadership Council for Human Rights“, ya   mafên Mirovan xanim Kathryn Cameron Porter, ku yek ji semînardarên kongreya „kêmayetiyan“ bû(Zürich, 24-26.03.07), di koşeyekê ji koşeyên kongreyê de, paş ku bi „Allah-û-ekberkirina Şêxanê“ hate ragihandinê, li pêş birrek semînardarên amade, hest û berpirsyariyên xwe, wek berpirseke mirovdost û mafdost, bi dengekî zîz, weha bo me anîn ziman: „Şêxan pirsa terorkirina azadiyê ye, ev bûyerên wê, ji bo min, ciyê metirsiyeke mezin in. Ez pirr bi wan êşiyam… Kurdistanê ez pirr xemgîn kirim. Eger ez vegeriyam Washingtonê, ez dê li ser vê pirsê baş bikolim, û hewl bidim, ku bi rêzdar Mesûd Barzanî û herweha Celal
            Kathryn Cameron Porter
                                                                Telebanî re, bikevim têkiliyê… ez soz didim“.

Ji bo min, wek Kurdekî nivîsandinê, Kurdistan berî her tiştî pirsa azadî û hemwelatiyê ye. Ez Kurdistanekê, ji bo ku li wir, tenê ala „Komara Mehabadê“ were bilindkirinê, „Hey Reqîb“ were xwendin û bangeşîkirinê, pêşmerge werin perwerdekirinê, wêneyên serokan werin bilindkirinê, û herweha hikûmet û wezaretên wê, fêftî-fêftî, werin parvekirinê, naxawzim.

Ez ji Kurdistaneke weha, bê hemwelatiyeke Kurdistanî, ji Ne-Kurdan re, wek Kurdên wê, û ji Ne-Misilmanan re wek Misilmanên wê, bêrî me.

Ez baş dizanim, herwekî çawa ku berî kêmî sal û nîvekê(bo nimûne), „rewşenbîrên qanûna“ Kurdistanê, çavên xwe ji „30 sal cezayê zindanê“, ji bo çend xeberên „ne li rê“, û „ne li cihê xwe“, ku wê demê, li xwedanê wan Dr. Kemal Seyid Qadir, hatibûn birrînê, girtin, ew dê bi heman „rewşenbîriyê“ û heman qanûna heman Kurdistanê, çav û guhên xwe, ji „cezayê“ Şêxanê jî, ku terora Allah-û-ekberkirinê bû, bigirin(û girtin jî).

Lê ji hêla xwe de, herwekî çawa, duh, ku di cezakirina Dr. Qadir de(ku hîn jî, wek kes, ez wî nas nakim), min wek Kurdekî nivîsandinê, cezakirina xwe xwend û nirxand, û di terorkirina azadiya wî de, min terorkirina azadiya xwe pejirand û dît[2], îro jî bi heman ximavê diçim nivîsandina heman azadiyê, û terorkirina „Şêxanê“ û Êzîdiyên wê, wek terorkirina Kurdistanê, dixînim, û herweha allah-û-ekberkirina azadiya „Şêxana resen“ û Kurdên wê yên „resen“, wek Allah-û-ekberkirina, tevaya Kurdistanê û tevaya pêkahtiyên wê, li qelem didim.

Ew „30 sal zindan“, ev „Şêxan“ e.
Ew azadiya terorkirî,  ev bîr û baweriyên terorkirî,  ev Xwedayê terorkirî, û ev Êzîdiyên terorkirî ne.
Ew yasaya li bin lingên partiyan, ev yasaya li bin gefên „Allah-û-ekberçiyan“ e.
Ew Kurdistana „30 sal zinadan“ ev „Kurdistana Şêxan“ e.
Û ew Kurdistana, ku partî û mîrên wan, jê mezintir, ev Kurdistan e, ku „Alla-û-ekber“ jê mezintir e.

hoshengbroka@hotmail.com


[1] hin çavkaniyên bi dizî, didin diyarkirin, ku hîn di seetên pêşî de, rê li ber „Melbenda“ YNKê, ji hêla „liqê“ PDKê ve, hate girtinê, û rê nedane hêzên wê, daku wek aliyekî çareseriyê, derbasî Şêxanê bibin.

[2] Hindek ji nivîsandin û dîrokkirina wê azadiya Dr. Qadir, wê demê, di çend gotaran de, min weha anî ziman:
Kurdistana «azad»: «Na» ji «alê» re, «Erê» ji «qanuna» «Sedam»ê wê re! / 23.12.2005:  http://www.amude.net/Nivisar_Kurdi_deep.php?newsLanguage=Kurdi&newsId=4187
Ji Hewlêrê heta bi Hewlêrê
«Wexta Kurdistana ku du agahdarîname bi 30 sal zindan werin xelatkirin!!!» /  21.12.2005: http://www.amude.net/Nivisar_Kurdi_deep.php?newsLanguage=Kurdi&newsId=4167
Rewşenbîriya „barûdoxên hestyarane“:
„kak“ Tengezarê Marînî wek nimûne /
ro26. 12. 05            http://www.rojava.net/26.12.2005hoshengbroka-tengezar.htm








                                                                     

ji bilî nivîsên ku bi navê Hevgirtina rewşenbîran û bi navê malpera rojava. netê
werin weşandin, her nivîskarek berpirsê naveroka nivîsa xwe ye!

 
Destpêkirina malperê: 01.12.2004 / www.rojava.net - © 2004-2005

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE
rojava@rojava.net

Design: www.hesso.de
rojava.net rojava.net_INDEX_KURDI Neue Seite 1 rojava.net rojava.net Neue Seite 1 Neue Seite 1 Neue Seite 1