Kurdî

Êzîdxane

Nûçe

Gotar

Qewl û diwa

Çand û wêje

Mîtolojî

Lêkolîn

Şevçira

Kurmancî

Başûrname

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Pêjna
Baranê


Hevgirtin

Pirtûk &
Xwendin


Urkêş


Şevçira


Kurmancî


Kurdart



Êzîdxane



بعض نافذة

كردستان
 عربياً

القوس
الثالث

Dibistan
A-Z

Qehwa sibehê
 
 
عربي
 Deutsch
 English
 Swedish
 Urkesh
 Hevgirtin
 Contakt  

 

H.R.K.R.D     The Kurdish Intellectuals Union- West Kurdistan- Abroad

24 October 2007 20:26

     

Amer Çelik

Pêwîstiya Êzidiyan bi guherîn û rêformên olî heye? !

 
Amer Çelik  

Beşek ji nijadeperstên olî di wê baweriyê dene, ku mirov nikare dest bavêje olê,yan guherîn û rêforman di olê de pêk bîne!!...Bawerî ew e ku yasa olî ji ba yezdanê pak û dilovan ve hatiye ristin , û em (insan) nikarin tu guhertinan têde biafirînin.
Êzidî jî wekî nijadepersetên olên din beş-beş in, yê ku guhertinan qet qebûl nake, yê ku qebûl dike, yê ku serê xwe pê na êşîne û çawa lêtê li xwe dike….,….
Gelo îro roj guhertin rêform di ola Êzidiyan pêwîstin yan na…? Ol, astengiyê li pêşiya pêşketin , şaristanî û mirovantiyê çê dike yan na…?Çi cihêwazî di navbera yasa oldarî û ilmanîyê de heye …? Ji bo Êzidiyan çi guhertin û rêform pêwîstin…..??? Gelek û gelek pirs û metirsîn di serê me de li hev dikevin dema ku dabaşa olî tête ziman….

Êzidiyatî jî wekî hemu olên kevnar kêm, zêda bandora xwe li ser afrandina şaristaniyê kiriye. Ew bi nejadeperstên xwe ve gelek caran bi ser ketiye û car-caran winda kiriye jî. Bi sedê salane ku di nava şer , ceng û fermanan de jiyan bûye. Lê bi rastî ji bo parastinê di şikeftên çiya de xwe veşartiye….Lewma jî di baweriya min de gelek kêmasî û pêwistiyê guherînê ketine ser hev û pêwîste ew rûpel ji ser hev bêne rakirin.

Gelo pêwîstiye Êzidiyan bi guherîn û rêformên olî heye ?
Berjewendiya Êzidiyatiyê di wan guhertinan de heye… Ew guherîn û rêform ci ne ?? Heger Êzidiyatî guherînan neke, nikare nejadeperstên xwe ji windabûnê biparêse?...Erê tu têkistên Êzidiyatî peyde dibin ku li dijî guherîn û rêforman ne?...
Çiqasî ev babet nazik e jî lê jibo berdewamiya Êzidiyatiyê em dibînin ku pêwîstiyek jibo rastiyê û berdewama jiyanê pêwîst e!!... taybetî dema serkeftina şoreşa belşevî li yekîtiye Soviyeta berê, belê serkeftina şoreşa teknîkî li Europayê, roj bi roj ilm bi pêşde xwe dikişîn e û ilmê oldarî ji wê demê de nema dikare li himberî pêşketina ilmî rawest e. Hêjayî gotinê ye ku mirov bêje serkêşên ola Xiristaniyê ev mesele baş pê gihîştin û dest avêtin guherîn û rêformên pêwîst….
Wek me got Êzidî ji encamên qirkirin û fermanan gelekî li paş cîhana pêşketî man e. Ev yek sedemekî herî berz e , ev sedem bûye sedemê ku Êzidî bi xwe baş bi Êzidiyatiya xwe nagihîje!...
-Xala duwemîn; ji dema guherîn û rêformên ku Şîxadî di ola êzidiyatiyê de pêk anîn, ji wê demê de tu guherînên din nehatine kirin.
-Xala sêyemîn: bi salane ku birêvberên êzidiyan, êzidiyatiyê di nav nezanîyê de birêve dibin, ev yek jî bûye sedemêm ku yasa olî, civakî û eşîrtî li nave Êzidiyan de têklî hevûdin bûye, heye roja îro jî yasa eşîrtî di nav Êzidiyan de serdest e…
Her weha xalên ku bûne sedemên paşvemayîna Êzidiyan pir in.

Guhertin û rêformên jibo Êzidiyan yên pêwîst û pêwîstin îro berî sib e, pêk wer in em dikiarin bi çend hevokan birjînin ser kaxezê…..
-Ciwanê Êzidiyan roja îro di dibistan û qade zanistiyê de nikarin bersiva gelek pirsan ji aliyê Êzidiyatiyê ve bidin xelkên biyanî. Lewma jî pêwîst e gelek derfetan bidine ciwanan û wan qanûn û yasa ku bi bingeha xwe ve qanûna eşîrtiyê ye ji pêşiya ciwanan bête hilanîn. Her wisa jibo ciwanan qanûna zewacê sivik tir bibe û çarak jibo sedên ku îro ji wan re dibêjin çîna çar (heft) . Bi rastî ev xaleke pir girîng e heger em ne bêjin ye serekiye, heger çareyek neyêt kirin bi sedan ciwan ola Êzidiyatiyê wê winda bikin . Ez bi xwe bi wan kesan re me yên ku dibêjin; Mirov ku bêje ez êzîdî me bes e dikare Êzidî bimîn e”Şehda min navê Tawisî-Melek e”. Heger ew kelemên estengiyê ji pêşiya ciwanên Êzidiyan nêyn e hilanîn ciwan bi xwe nema li wan qanûn û yasê disekinin, hima-hima îro roj wisa bûye.

Serkêşên Êzidiyatiyê (Şêx û Pîr) yê ku Şêxîtiyê Pîratiyê nake, ew mafê ku Şîxadî daye wî bête birîn. Ya duwamîn Şêx, Pîr yê ku dixwaze Şêxîtiyê Pîraniyê xizmetê jibo Êzidiyan bike pêwîst e xwendevan be û bi yasa olî çekdar be. Ez bi xwe wekî mirovekî Êzidî dibînim ku Şêxatî gerekî ne wîrasî be.

Gelek tişt hen e ku Êzidiyan (her yekî) ji aliyê xwe ve pûç kirine nimûne: (hela û heram) xwarina Xasê, masî, fasûlî û goştê beraz…Çekên Şîn, Simbêl, toq(toka-Êzîd)uhw….
Her wisa ev demeke ne kurte heye, bi dehê salen ku Êzidî bê serok û rêberin. Heger em bi rastî bêjin Êzidiyan jiba xwe mecilsa Ruhanî ya saxemirî dane aliyekî û tu rol jibo wê nemaye.

Bi rastî gelek xalên guhertinê mirov dikare liqelem bide yê ku bandora xwe li bingeh û sîstema Êzidiyatiyê nake hen e, wek me got ew bi xwe ji yasa eşîrtiyê derbasî civakî olî kirine. Gelek guhertin û rêforim di berjewndiya Êzidiyatiyê de hen e, belê ev guhertin wê Êzidiyatiyê bi qewet û berdema bike, jiyan bike ,belê jiyan bi xwe ye. Ev guhertin û rêforim tu caran êzidiyatiyê qels nake!...
Ev guhertin û rêforim çawa wê bên e guhertin… Kî ne yê ku van guherîne pêk bîn e…?? Helbet rewşenbîr in, oldar in û xizmetkarên gel in yên ku van karan dikarin bikin.
- Rewşenbîr: Rewşenbîrên êzidiyan ne li ser hev in , rewşenbîr ji hev dur in , belê nakokî di navbera rewşenbîrên Êzidiyan heye, yan em dikarin bêjin nakokiyê di nav wan de peyde dikin. (Helbet xêrnexwazên Êzidiyatiyê)Lewma jî pêwîst e ku rewşenbîr wer in cem hev ta ku bikarîbin xizmetekê ji miletê xwe re bikin.
- Oldar: Oldarên Êzidiyan ne xwedî biriyarin biriyara wan di destê diktatûriya Mecilsa Ruhanî ya saxemirî de ye, bi rastî di dest Mîr de ye yê ku berjewendiya wî li ser ya hemu êzidiyan û êzidiyatiyê re ye!!??
- Xizmetkar; ew in yê ku bi dil û can ji bo ol û gel xizmetê dikin, lê mixabin ku bê hêzin, bê xwedî û xwedanin ew in yê ku bi agirê estengiyê nezaniyê tên e sotin…



 






 

 

 

 

 Gotar
ezidxane@hotmail.de

Destpêkirina malperê: 01.12.2004 / www.rojava.net - © 2004-2005

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE
rojava@rojava.net

Design: www.hesso.de
rojava.net rojava.net_INDEX_KURDI Neue Seite 1 rojava.net rojava.net Neue Seite 1 Neue Seite 1