Kurdî
Lêkolîn

Werger

Helbest
Gotar
Çîrok

Hevpeyvîn

Nivîskar

Arşîv

Şevçira

Kurmancî

Başûrname

Êzîdxane


 

 

 


Kampaniya
100.000 imze


2006 Sala

zimanê kurdî



Urkêş


Şevçira



Êzîdxane

 

Kurdart

 
عربي
 Deutsch
 English
 Swedish
Urkêş
 Hevgirtin
 Contakt  

 

H.R.K.R.D     The Kurdish Intellectuals Union- West Kurdistan- Abroad

28 January 2008 16:02

 

 

„Kurdistana Şêxan“: hindek pirs û hindek Kurd?!
Hoşeng Broka

hoshengbroka@hotmail.com

(3)
Pirsa ferhenga hundir

Ji encamên bûyerên Şêxanê û herweha ji sidêridêya Hikûmeta Herêma Kurdistanê(HHK) diyar bû, ku „Kurdistana Şêxanê“(ya ku li seranserî çend rojan, li ber trorê û di bin gefên Allah-û-ekberçiyên wê de ma), wek Kurdistaneke bi Kurdî, û li ser destên hin Kurdên wê, yên Allah-û-ekberiyane, li dij hin Kurdên din, hatiye terorkirinê.
Kewate, teror û terorkirina „Kurdistana Şêxanê”, bi Kurdî, Kurd û Kurd, û Kurdistan û Kurdistan, rû dan.
(Binêre: http://www.bahzani.dk/services/forum/showthread.php?t=13976  &
http://www.bahzani.dk/services/forum/showthread.php?t=13744  &
http://dasin.net/tv  & http://www.asdah.com/modules.php?name=Video_Stream  )

Lewre, hewldanên çareserkirina vê „kwînêra olperestane“, gihişte asta destên herî bilind di serokatiya Herêma Kurdistanê(HK) de.
Wek gaveke destpêkane, ber bi aramkirin û gemkirina hestên sincirî ve, ku di serencama wan de, „Kurdistana Şêxanê“ çû terorkirin û Alla-û-ekberkirinê, rêzdar Mesûd Barzanî, di civîneke berfereh de(21.02.07), bi serok, rûsipî, berpirs û niwênerên Êzîdiyan re, çend xalên giring, di derbareyê wan bûyeran de, destnîşan kirin.

Rêzdar Barzanî di wê civînê de, bal kişand ser pêwîstiya rûnandina çanda toleransa olî û got, ku „ne ez ne mam Celal, û ne jî serokatiya PDK û YNK, em dê qet rê nedin çandeke biyanî, ku derbasî Kurdistanê bibe, çimkî baweriya me bi azadiya olî û nerîna din heye. Û çi kesê ku rê li ber vê baweriyê bigire, dê qet jê neyê qebûlkirinê û hesabekî giran jî, dê jê were xwestinê
(binêre:http://www.kurdistantv.net/niviseker.asp?ser=30&cep=1&nnimre=12012 )
Dibe ku ev ferheng a ku rêzdar Barzanî, wek ferhengeke „biyanî“, li qelem daye, li gora mentiqê teyorî, li ser asta desthilatdariya Kurdistanê, bi rastî ferhengeke „biyanî“ be. Û dibe jî, ku ji ber heman mentiqî, Barzanî bawer nedikir ku rojekê li Kurdstana halê hazir, bûyereke wisa „daxbarane“, rû bide. Lewre, wî di wê civînê de, bi mixabinî, mîna serkirdeyekî „şokbûyî“, weha basa „destên hundir û bi Kurdî“, Ku beşdarî wê çand/ferhenga „biyanî“ bûne, kir: „min qet bawer nedikir, ku hîn kesên wisa di nav rêzên gelê me de, dijîn, hene. Em li dijî wê ferhengê ne, ku bi navê dîn, kuştina yên din, helal dike. Lewre pêwîstiya me bi desthilatdariya ferhengekê heye, ku ferhenga toleransê, di nav gelê Kurdistanê de, biparêze.“

Bê guman, li gora „mentiqê teyorî“, tê xwestin ku serokatiya Kurdistanê vê ferhengê, wek „ferhengeke biyanî“, ragihîne û herwisa li qelem bide.
Lewre, di van çend salên dawiyê de(bi taybetî paş şerrê rizgarkirina Îraqê û rûxandina dawîtirîn peykerê dîktatorê „komara tirsê“, di 09.04.03an de), ne tesaduf e, ku serkirdeyên Kurdistanê, her helkeftin û her konferensên çapemeniyê hewl didin, ku Kurdistaneke „sivîl, tolerans û mafparêz “ bo cîhana modêrn û sivîl, ragihînin.
Lê bi qasî ku ez bawer dikim, Kurdistana hundir, ku rojane dibe, ji wê Kurdistana „teyorî“, ku „konferens û koferens“ bo derve, tê ragihandinê, cihêwaz û cuda ye.

Ev siyaseta ku hewl dide, vê „Kurdistana teyorî” bo derveyên wê, ragihîne, dikare heta radeyekê, li gora mentiqê „barûdoxên hestyarane“, were famkirin û behanekirinê.
Kewate, li ser asta danûstandina siyasî bi „yên din” re, „makyajkirin“ hertim aliyek ji aliyên xîtaba siyasî û dîplomatî ye, ku bo derve tê arastekirinê.

Dibe ku ev „siyaseta makyajkirinê“, di hindek cih û deman de, heta radeyekê, di propagandakirin û ragihndina wê „Kurdistana teyorî“ û makyajkirî de, bo çav û guhên derve, bi ser bikeve, lê li ser asta Kurdistana „hundir“, dem û cihên hundir û herweha Kurd û Ne-Kurdên wê, yên hudir, rewş tam cuda ye.

Lewre, bi ya min, daku Kurdistan ji teyoriyên li hewa, destûrên li hewa, ragihandina li hewa û bangeşiyên li hewa û wêdetir, gavan li ser erdê bavêje, ji serkirdayetiya Kurdistanê tê xwestinê, ku „siyaseteke zelatir“, bi qasî Kurdistana halê hazir, zelal, û Kurd û Ne-Kurdên wê, yên zelal, bibe rêyalîzekirinê.

Li ser asta serkirdayetiya Kurdistanê, rojane basa „lihevhatina giştî: Îraq li Îraqê, netewe li neteweyan, dîn li dînan, partî li partiyan, eşîr li eşîran, gurûp li gurûpan, û kes li kesan) tê kirinê.
Di dawîtirîn hevpeyivîna xwe de jî(28.02.07), ku weşangerê „elaph.com“ê Osman El-Umêr pê re kiriye, serokê Herêma Kurdistanê(HK) rêzdar Mesûd Barzanî careke din balê dikişîne ser pêwîstiya vê „lihevhatinê“ û weha dibêje: „min li ser asta kesane, 37 kes ji famîla xwe, û 8 hezar kes ji eşîretê, û 182 hezar ji netewê, winda kirine, lê hîn jî ez daxwaza lihevhatinê dikim
( http://www.elaph.com/ElaphWeb/AkhbarKhasa/2007/3/214862.htm  )
Ev çanda lihevhatinê, ku serok Barzanî li Îraqa nuh, yek ji mezintirîn pilandanerên wê ye, bê guman, çanda avakirin û çareserkirinê ye.
Lê „Kurdistana Şêxanê“, ku bi Kurdî hate terorkirin û Allah-û-ekberkirinê, da eşkerkirinê, ku Kurdistan jî, kêm-zêde, hîn li derveyî wê ferhenga hêvîkirî/ferhenga toleransane, û li derveyî wê lihevhatina welatperwerane/ lihevhatina Kurdistan û Kurdistan, dijî.
Kewate, Kurdistan jî, wek aliyên din yên Îraqa ku bi dêv ve çûye heriya „Allah-ûekberçiyên nuh“, hîn dikare ji hundirê bi Kurdî û bi destên heman hundirî, bi dêv ve biçe heman herî, heman Allah-û-ekberkirin û heman terorkirinê.

Li ser asta Kurdistanê, mirov dikare lihevkirina PDK û YNK(22.01.06), ku di serencamê de, „Hewlêr“ û „Silêmanî“, di hikûmeteke yekgirtî de, hatin kêleka hev, wek destpêka rêyalîzekirina vê çanda „lihevhatinê“, li qelem bide.
Ligel ku li ser asta dîroka pecvçûnên herdu partiyan, ev gaveke mezin bû, ber bi „lihevhatinê“ ve, lê bi ya min, hîn jî mirov dikare wê rêkkeftinê, ji lihevhatinê bihtir wek „lihevkirinê“, bi nav bike. Datayên vê rêkkeftinê wisa dibêjin.
(binêre: http://www.krg.org/articles/article_detail.asp?LangNr=14&RubricNr=114&ArticleNr=8876&LNNr=35&RNNr=69  )
Lewre, paş rêyalîzekirina wê rêkkeftinê, mirov dikare basa Herêma Kurdistanê, wek Kurdistaneke „lihevkirî“, ku navê „nîv-lihevhatinê“ ye(belkî li ser hin astên din, navê hindek-lihevhatinê be), bike.
Kewate, mirov dikare Kurdistana halê hazir, lihevkirî, wek Kurdistaneke ku hindekî bi Kurdistanê re li hev hatibe, bi nav bike: Partî hindekî bi partiyan re, ol hindekî bi olan re, Kurd hindekî bi Ne-Kurdan re, û Kurd hindekî bi Kurdan re, li hev hatine.

Bûyerên Şêxanê, ku Êzîdî, li seranserî wan, hem wek ol, bîr û bawerî, û hem jî wek kultûr û civak, bi rojan, di bin gefên Allah-û-ekberçiyan de man, nîşaneke herî berz û berbiçav e, ji nîşanên vê Kurdistana lihevkirî, û hinedekî- yan jî nîv-lihevhatî.

Yek ji taybetmendiyên herî balkêş, di bûyerên „Kurdistana Şêxanê“ de, ew bû, ku vê carê teror û terokirin olperestane, bi Kurdî, Kurd û Kurd, û li Kurdistanê bixwe bû.

Wek ku dîmenên vîdyoyî dan selimandinê, terora li „Kurdistana Şêxanê“, li jêr duruşm û têrmên „cîhada îslamî û Allah-û-ekberî“, yekser, li dijî Êzîdiyên „kafir“, belav bûye.
Lewre, qet xwendinek ji wê teror û terorkirinê re, nikare li derveyî Islama wê deverê, Islama di wan bûyeran de, û herweha Kurdên devera wê Islamê, were kirin û lidarxistinê.
Kewate, her xwendinek ji wan bûyeran re, pêwîst e ku di xwendina Islama wan bûyeran re, ku Êzîdî „kafir kirin“, û herweha di Kurdên Şêxana wan bûyeran û Kurdistana wan bûyeran re, ku Kurdên xwe „yên resen“, teror kirin, derbas bibe.

Û li vir, pirsa herî giring, xwe raberî „Kurdistana Şêxanê“, ku aliyek ji Kurdistana „azad“ e, dike:
Aya Islama wan bûyeran Islameke bi Kurdî û hundirî bû yan Islameke li derveyî Kurdan û Kurdistana wan bû?
Gelo cîhada ku „Kurdistana Şêxanê“ bir teror û Allah-û-ekberkirinê, cîhadeke bi Kurdî û ji hundirê Kurdan û Kurdistanê bû, yan cîhadeke li derveyî wan bû?
Aya „Allah-û-ekberçiyên“ ku di wê terorê de, sadîstiya bi Kurdî, li Kurdên Êzîdî û malên Xwedayên wan, yên Kurdistan û Kurdistan û xurû bi Kurdî, belav kirin, ne Allah-û-ekberçîne bi Kurdî, û ji wî hundirê Kurdistan û Kurdistan û bi Kurdî bûn?

Li gora rûdanên wan bûyeran û herweha dokûmentên ku heta aneha di derbareyê wan de, hatine belavkirin û ragihandinê, her tiştî, mixabin, bi Kurdî, li jêr gefxwendinên cîhadîst û Allah-û-ekberçiyên bi Kurdî, û li Şêxana bi Kurdî, ku aliyek ji wê Kurdistana „azad“ û bi Kurdî ye, rû daye.
Yek ji taybetmendiyên herî balkêş, di wan dîmenên terorane de, ku bi sadîstiyê diniqutin, ew e, ku teror „cemawerî“ ye.
Di dîmenên vîdyoyî de, ku heta aneha, tenê di malperên Êzîdiyan de, internet û internet, çûne belavkirinê(ev jî jixwe, ciyê pirseke bi Kurdî û mezin e!!! ), eşkere diyar dibe, ku zarokên 9-salî li kêleka mezinên xwe, beşdarî belavkirina teror û sadîstiyê, li kolanên „Kurdistana Şêxanê“, bûne.
Kewate, sadîstî, teror û terorkirin di wan dîmenan de, ne tenê bi „cîhada Allah-û-ekberçiyên mezin“, belê ew bi „cîhada zarokên Allah-û-ekberiyane“ jî(ku temenê wan li derdorên 9 salan û pêde ye), hatine lidarxistin û destekkirinê.(Tenê bo nimûne, li van dîmenên, ku tê de, zarokên bi Kurdî, li kêleka mezinên xwe, beşdarî belavkirina teror û sadîstiyê, li Kurdistanê, bûne, binere:
http://www.dasin.net/tv/index.php
outlink=http://www.ezidyati.com/shekhan_videos/del2/shexan10.wm
v
Ev dîmenên terorane, eşkere, bê gotinên hazir ji „ferhenga belkî, dibe ku, lê, eger…), didin eşkerkirinê, ku teror bi Kurdiyeke petî û cemawerane bûye.
Kewate, dîmen dibêjin, ku terora „Kurdistana Şêxanê“, ji hundirê Allah-û-ekberiyane û cemawerane, û bi heman hundirî, çûye lidarxistin û belavkirinê. Lewre, li wê Kurdistanê, ku tê terorkirinê, „Allah-û-ekberçiyên“ wê, yên bi Kurdî û zarok bi qasî yên mezin in.
Gelo ev nîşana Kurdistaneke çawa ye, ku zorok bi Kurdî, di bûyerên wisa de, bi qasî mezinên xwe, diçin Allah-û-ekberkirin, sadîstîkirin û terorkirinê?
Aya di ferhengeke wisa Allah-û-ekberiyane de, ku zarok roj bo rojê, pê tên mezinkirinê, kîjan serok, kîjan partî û kîjan Xwedê, dê garantiyê bide, ku Kurdistana zarokên Allah-û-ekberkirinên îro, sibê, nebe camiyeke mezin û „Allah-û-ekberistaneke“ mezin, ku tenê aliyê nimêjkar û nimêjên mezin be?

Taybetmendiyeke din ji taybetmendiyên vê terorê, ew e, ku li wir, ciyê ku teror, lê diçe Allah-û-ekberkirinê, „dewleta Şêxanê“ beşdar e.
Tenê bo nimûne, di deqeya(1:22-1:28) de, ji dîmenên lînka raborî, 5 kesên bi ûnîforma dewletê(polîs, asayiş…), wek gurûpekê, di nav wê terora cemawerane re, derbes dibin.
Derbasbûna wan(ku li ber çav û guhên wan, gefên wek „em dê Êzîdiyan qir bikin“, tên Allah-û-ekberkirin û xwarinê), dide nîşadan ku dewlet li wir e, û ne li wir e: Dewlet li wir e, ku teror tê lidarxistinê, lê mîna ku ew ne li wir e jî, çimkî hewl, wek dewlet, di wan dîmenan de, qet nayên dayinê, ku rê li ber wê terora Allah-û-ekberiyane, were girtinê.

Ev jî tê wê wateyê, ku eger „ferhenga Allah-û-ekberî“, li ser asta mentiqê Kurdistana „teyorî“, ferhengeke „biyanî“ be(yan jî pêwîst e ku were biyanîkirinê), lê ew li ser asta mentiqê hindekî ji Kurdistana berdest(Kurdistana Şêxan bo nimûne), ferhengeke bi Kurdî, navxweyî, hundirî û xwemalî ye.
Kî bixwaze yan jî nexwaze, bibîne yan jî nexwaze bibîne, ferhengeke ji Allah-û-ekber heta bi Allah-û-ekber, mîna pareke mezin ji cîhana misilman, kêm-zêde, derbasî nava pareke mezin ji Kurdistanê û hin Kurdên wê jî, bûye.
Ji van bûyeran û hin bûyerên berê, ku li Kurdistanê qewimîne, diyar dibe, ku Islama cemawerane û tundrew(ji bilî Islama siyasî), roj bo rojê, li hin aliyên bi Kurdî jî, Kurdistan û Kurdistan, bi hêz, xwedanşêx, xwedanmirîd, xwedanalav û xwedanferheng, dibe.

Herwekî tê zanîn, demografiya Şêxanê wek navçeyeke mozayîkane, ji Misliman, Fileh û Êzîdiyan(ku li wir, pirranî ne), pêk tê.
Li gora mentiqê civaka sivîl, ku „sivîliyatiya“ Kurdistanê, her koneferens, banga wê hildide, gereke her pêkhatiyek ji van pêkhatiyên navborî, bikaribe azadane, beşdarî demên bilind, cihên bilind, û navên bilind, yên Xweda û pêxemberên xwe, yên bilind, bibe.
Lê rêyalîteya ferhengî û kultûrî, bi qasî ku Şêxan dibêje, mixabin, ne wisa ye.
Ev rêyalîte dibêje, ku pareke mezin ji Misilmanên wê deverê hewl dide, roj bo rojê, ku „Şêxaneke Misilman“, li ser Şêxanên din yên „Ne-Misilman“, bi darê zorê, ferz bike.
Ferhenga „rojiya Remzanê“, ku tevaya kolanên Şêxanê, li seranserî wê mehê, mecbûrî rojîgirtinê dike, nimûneyeke zindî û balkêş e, di vê derbareyê de.
Her çavdêrek yan jî rêwiyekî normal, ku rojekê li rojiya Remezana „Kurdistana Şêxanê“, bûbe mêvan, dê têhilde, ku çanda rojîgirtin û „rojîferzkirinê“, li wê deverê, çendîn tîr û tundrew e, mîna ku Şêxan hindek „Saûdî Erebistan“, lê ne hindek Kurdistan be.
Di Şêxana rojiya Remezanê de, her kes û her der, li jêr fişara „qanûna xurtan“(qanûna „dînê xurt, Xwedayê xurt, pirtûka xurt û pêxemberê xurt“),, mecbûrî wê rojiya „xurt“ e: kolan bi rojî ne, bîroyên dewletê bi rojî ne, xwaringeh û vexwaringeh bi rojî ne...htd.

Bê guman her kes azad e(yan jî gereke wisa be), ku rojiyê kengî, çawa, ji bo çi û ji bo kî bigire.
Pirsa ku ez dixwazim li vir, li dar bixim, ne pirsa rojîgirtinê, lê pirsa „rojîferzkirinê“ ye.
Li herêma Şêxanê, ji kêmanî 3 rojî yan jî 3 çandên rojîgitina cihêwaz, bo 3 Xwedayên cihêwaz, hene.
Pirsa ku li vir dikare were kirinê, ev e:
Gelo ew kîjan „qanûn“ e, ku rê dide rojiya Remezanê(wek nimûne), daku bibe rojiya herî „ xurt û totalîtêr“, ku „rojiyên yên din“, mecbûrî ferza Xwedayê xwe, bike?
Eger pirs bibe pirsa „rêzgirtinê bo baweriyên yên din“, aya çima heman „rêzgirtina bi zorê“, ku gereke bo „Remezanê“ were girtinê, bo rojiyên Xwedayên din jî, nayê berbiçavkirinê?
Aya haya „qanûn û yasayên“ Hikûmeta Herêma Kurdistanê(HHK), ji vê „rojîferzkirina“ bi darê zorê, tune ye, ku rê bi qanûneke sivîl, li ber „çanda bi zorê“, bigire?

Li gora prînsîpên Kurdistana „azad“, ku konferens û konferens, „azadiya li hewa“, dibezîne(wek ku çawa rewşenbîrên wê jî, sînorên heman „azadiyê“, dibezînin!!!), mafê ti kesî û ti gurûpê tune ye, ku ferhenga xwe li ser ferhengên yên din, bi darê zorê, ferz bike.

Lê li „Kurdistana Şêxanê“,bi qasî ku bûyerên wê yên terorane, nîşan dan, ji bilî hemwelatiyê serdest û hemwelatiyê bindest, ola serdest û olên bindest hene, rojiya serdest û rojiyên bindest hene û Xwedayê serdest û Xwedayên bindest jî hene.
Kewate, li „Kurdistana Şêxanê“(wek nimûne) ferhengeke hundirî û xwemalî, ku dikare wek bineretiya sosyopsîkolojî, ji hindek „kwînerên“ wê deverê re, were destnîşankirinê, heye.

Li ser asta Kurdistana hundir(Şêxan bo nimûne), ferhengeke xwemalî, ku dikare hîn Şêxanên dîtir, bibe qewimandin û Allah-û-ekberkirinê, heye.
Ev ferhenga ku hewl dide, roj bo rojê, wek ferhengeke Allah-û-ekberiyane û „navendî“, belav bibe, di van dehsalên dawiyê de, êdî ne ferhengeke xerîb û li derveyî Kurdan e.

Ji ber ku ev çanda „siwarkirî“, li kar û amade, çandeke xwemalî û hundirî ye, lewre binavkirin û destnîşankirineke hundirî, xwendineke hundirî, analîzekerineke hundirî û çareserkirineke hundirî, li ser asta Kurdistana hundir, û hikûmet, parleman û serokatiya wê ya hundir, rojekê berî roja din, tê xwestinê.

Lihevahatina Kurdistanê gereke were şûna lihevkirin û parvekirina wê.
Min berê jî destnîşan kir, ku „lihevhatineke hindik“ di rêya „rêkkeftina PDKê û YNKê“ de, li Kurdistanê, rû daye. Lê ev ne bes e. Ev hîn jî rêkkeftina „lihevhatineke hindik“ e, beramberî kwînêra Kurdisanê, ku roj bo rojê, pirrtir dibe.

Lewre, ji ber vê „lihevhatina hindik“ ya Kurdistana „kwînêrpirr“, pêwîst e, berî her tiştî, her kes li her kesî, û her tişt li her tiştî, Kurdistan û Kurdistan, mikur were.
Bi gotineke din, rêya lihevanîna mukum a Kurdistana „lihevkirî“ û „parvekirî“, di çanda lixwe- û lihevmikurhatinê re, derbas dibe.
Siyaseta „fetîs“, ku her tişt bi wê re, “fetîs” tê û “fetîs“ jî diçe, êdî, di vê cîhana ragihandina modêrn û internet û internet de, nema dimeşe.
Kurdistaneke „fetîs“, di vê dema eşkere û cîhana eşkere de, êdî ji bo Kurdên eşkere, nema dibe.
Wext wexta Kurdistaneke zelal, desthilatdariyeke zelal, ferhengeke zelal, Kurdekî zelal, rewşenbîrekî zelal û hemwelatiyekî zelal e.





Dûmahîk heye

 












                                                                     

ji bilî nivîsên ku bi navê Hevgirtina rewşenbîran û bi navê malpera rojava. netê
werin weşandin, her nivîskarek berpirsê naveroka nivîsa xwe ye!

 
Destpêkirina malperê: 01.12.2004 / www.rojava.net - © 2004-2005

HEVGIRTINA REWŞENBÎRÊN KURDÊN ROJAVA LI DERVE
rojava@rojava.net

Design: www.hesso.de
rojava.net rojava.net_INDEX_KURDI Neue Seite 1 rojava.net rojava.net Neue Seite 1 Neue Seite 1 Neue Seite 1